Column Zens juni 2007

Soms voel ik me net een bioloog, geoloog of chemicus, als ik samen met mijn patiënten op zoek ga naar het beste homeopathische middel. De hele natuur komt voorbij in de spreekkamer, want bijna alles dat de aarde ons te bieden heeft, is te bewerken tot een homeopathisch geneesmiddel.

Onder aan het briefje aan de huisarts dat ik iedere patiënt meegeef aan het begin van de behandeling staat het als volgt geformuleerd:

“Homeopathische geneesmiddelen worden bereid uit natuurlijke producten, zoals dierlijke stoffen, planten en mineralen. Deze worden sterk verdund en ondergaan een intensieve bewerking (het potentiëren), waarbij de geneeskracht wordt versterkt en de schadelijke werking wordt weggenomen. Uit duizenden homeopathische geneesmiddelen zoekt een homeopathisch arts het middel dat precies past bij de patiënt en de totaliteit van de aanwezige symptomen.”

Hoe lastig is het om een keuze te maken uit alle mogelijke planten, bomen, varens, mossen, chemische verbindingen, mineralen en elementen, slangen, spinnen en bacteriën? Dat ligt er maar net aan hoe je homeopathie wordt toepast. Soms is het heel simpel: de giftige stoffen uit de plant Arnica montana (valkruid) veroorzaken bloeduitstortingen en een beurs, lam gevoel; het homeopathische middel Arnica is daarom de beste keus bij lichamelijk letsel en blauwe plekken.

Homeopathische zelfzorgmiddelen, middelen die vrij verkrijgbaar zijn bij drogist of apotheek, werken ook op deze manier: je combineert een aantal beproefde homeopathische toppers en je hebt een product dat de symptomen verlicht bij bijvoorbeeld hoest, keelpijn, spataderen of overgangsklachten.

Op deze manier toegepast lijken homeopathische geneesmiddelen wel een beetje op reguliere medicijnen: de patiënt heeft bijvoorbeeld hoofdpijn, bij hoofdpijn hoort dat medicijn, de patiënt neemt het medicijn en weg is de pijn. Een kind kan de was doen. Maar, met homeopathie kan meer!

Vroeger, toen de homeopathie nog in de kinderschoenen stond, was er nog weinig bekend over de werking van allerlei stoffen op het menselijk lichaam . Dappere onderzoekers in die tijd namen zelf een kleine hoeveelheid van een giftige stof en beschreven daarna heel precies wat er met hen gebeurde, of ze lieten het door een waarnemer opschrijven als ze zelf te ziek werden. Dat leidde niet alleen tot lichamelijke, maar ook tot geestelijke verschijnselen, zoals bepaalde waanbeelden, of karakterveranderingen. Al deze verschijnselen zijn consciëntieus bewaard gebleven in de zogenoemde Materia Medica-boeken, hèt naslagwerk voor de homeopathische arts.

Tijdens het consult vraag ik daarom veel aan een patiënt, want hoe meer bekend is van het levensverhaal van de patiënt, zijn stemmingen, emoties, angsten, maar ook zijn slaappatroon, dromen, voedingsvoorkeur, temperatuurgevoeligheid, en vele andere kenmerken, des te gerichter kan het juiste homeopathische middel gezocht worden en kan homeopathie veel dieper werken.

Neem bijvoorbeeld die patiënt met ischias, een lastige en buitengewoon pijnlijke aandoening van de heupzenuw. Deze man kon nauwelijks lopen. ‘s Nachts was de pijn erger, vooral als hij op zijn rechterzij lag. Als hij zijn knie optrok naar zijn buik gaf dat wat verlichting. Deze lichamelijke symptomen leidden niet automatisch naar het juiste homeopathische middel. Hij maakte echter op mij een ongeduldige, geïrriteerde indruk: het bleek dat hij ongelooflijk boos was over de manier waarop hij na twintig jaar trouwe dienst uit het bestuur van de voetbalclub was gewipt. Door de lichamelijke en geestelijke verschijnselen te combineren, kwam ik op het middel Colocynthus (gemaakt van de kolokwintpompoen), een middel dat past bij ischias, maar ook bij mensen die diep verontwaardigd zijn na belediging. Colocynthus genas niet alleen zijn ischias, maar hij werd ook rustiger en de woede over wat hem was aangedaan werd minder heftig. Homeopathie kan een echte holistische geneeskunde zijn: het geneest de hele mens.

Zijtekst
Jan Bol (53) is van oorsprong huisarts. Tijdens zijn carrière raakte hij bekend met homeopathie. Steeds vaker vroegen zijn patiënten over deze natuurlijke geneeswijze. Tijdens de opleiding tot homeopathisch arts raakte hij steeds enthousiaster. Sinds 1993 is hij fulltime homeopathisch arts in Groningen. Elke twee maanden in Zens zijn overdenkingen en ervaringen. Hoe lastig is het eigenlijk om een keuze te maken uit die duizenden homeopathische geneesmiddelen? Dat ligt er maar net aan hoe je homeopathie toepast.