Homeopathie en de bijwerkingen van medicijnen

Na de tweede wereldoorlog zijn vele nieuwe medicijnen en vaccinaties ontwikkeld voor ziektes en kwalen waar vroeger geen enkele remedie voor was. Waar bijvoorbeeld voor die tijd iemand met een longontsteking vaak overleed, konden nu antibiotica worden voorgeschreven. We kunnen wel stellen dat hierdoor wereldwijd miljoenen levens zijn gered. Er is echter een keerzijde: ons geneesmiddelengebruik is in de afgelopen 50 jaar explosief gestegen en al deze medicijnen hebben ervoor gezorgd dat ook het aantal bijwerkingen enorm is toegenomen.

Recente cijfers uit de Verenigde Staten zijn ronduit schokkend. In 2011 waren als rechtstreeks gevolg van medicijngebruik 37.405 Amerikanen overleden, 1.200 meer dan er in het verkeer omkwamen. Daarnaast werden 2,3 miljoen Amerikanen op de spoedeisende hulp opgenomen vanwege een heftige, schadelijke reactie op een geneesmiddel, dat op recept was voorgeschreven en correct volgens voorschrift was ingenomen (bron: Medisch dossier van mei 2012). Zorgelijk is vooral de polyfarmacie, waarbij grote aantallen vooral oudere mensen 5 of meer soorten medicijnen gebruiken. De wisselwerking tussen zoveel verschillende chemische stoffen is vaak onvoorspelbaar en veroorzaakt regelmatig levensbedreigende situaties.

Bekende bijwerkingen
Van afzonderlijke medicijnen zijn de vaak voorkomende bijwerkingen wel bekend. Spierklachten komen voor bij cholesterolverlagers; prikkelhoest en huidklachten bij hoge-bloeddrukmedicatie. Libidoverlies zien we bij antidepressiva, schildklier- en nierschade bij het gebruik van lithium, en wees alert op maagbloedingen bij pijnstillers als ibuprofen en diclofenac. Toch zijn moderne dokters geneigd om bij dit soort klachten er eerder een pilletje bij te doen dan een pilletje eraf. Het is goed om hierover te praten met uw behandelend arts en als u er samen niet uitkomt, overleg dan ook eens met uw apotheker, want die heeft met al zijn vakkennis op medicijngebied vaak een oplossing.

Wat kan homeopathie doen?
Als een medicijn veel klachten veroorzaakt maar om medisch noodzakelijke redenen doorgebruikt moet worden, is een aanvullende homeopathische aanpak vaak de moeite waard. Allereerst wordt in de praktijk gezocht naar het meest passende constitutiemiddel, het middel dat het beste bij die persoon past. Dit betekent dat meerdere patiënten die hetzelfde medicijn slikken en dezelfde bijwerking ervaren toch een verschillend homeopathisch middel voorgeschreven kunnen krijgen. Een gesloten type krijgt bijvoorbeeld een ander constitutiemiddel dan een open type, of een warmbloedige patiënt krijgt weer iets anders als een koukleum. Daarnaast wordt tegen bijwerkingen van medicijnen één van de vele ontgiftende homeopathische middelen ingezet. Dit kan bijvoorbeeld de relatief simpele Nux vomica (braaknoot) zijn of Okoubaka (de Afrikaanse godenboom), maar ook specialistische homeopathische middelen als Cadmium sulfuricum of Radium bromatum.

Ontstoren
Een belangrijke toevoeging aan de homeopathische geneeskunde is het ontstoren. Dit ontstoren gebeurt met een homeopathisch geneesmiddel dat is gemaakt van de chemische stof die de bijwerkingen veroorzaakt. Zo’n ontstorend middel vermindert de noodzakelijke werking van het medicijn niet, maar de bijwerkingen worden er wel milder van of verdwijnen zelfs helemaal. Deze ontstoringsmethode werkt ook bij klachten door vaccinaties, bijvoorbeeld bij de griepprik of inentingen van jonge kinderen.

In mijn praktijk is deze gecombineerde homeopathische aanpak met drie middelen voor constitutie, ontgifting en ontstoring de meest succesvolle manier gebleken om bijwerkingen van medicijnen te bestrijden.

Homeopathie van A tot Z: Poliepen en pijn

In deze aflevering speelt de rode bosmier een belangrijke rol bij de homeopathische behandeling van poliepen, maar ook bij de homeopathische aanpak van chronische pijnklachten.

Poliepen
Poliepen zijn uitstulpingen die kunnen ontstaan in de slijmvliezen van bijvoorbeeld neus(bijholtes), stembanden, dikke darm en baarmoeder(hals). Ze zien eruit als kleine paddestoeltjes. Meestal zijn ze goedaardig en je merkt er pas wat van als ze in de weg gaan zitten of als ze soms wat gaan bloeden.

Neuspoliepen zitten vaak in de zeefbeenholte tussen oog en neus als reactie op een allergische slijmvliesirritatie, zoals hooikoorts. Ze geven een verstopt gevoel met soms zelfs reukverlies. Na operatieve verwijdering ontstaan vaak toch weer nieuwe poliepen en daarom kiezen mensen dan vaak voor ondersteunende homeopathische geneesmiddelen. Deze middelen remmen de groei van poliepen waardoor een volgende operatie vaak niet meer nodig is. In mijn praktijk heb ik goede ervaringen bij de behandeling van neuspoliepen met Teucrium marum verum (amberkruid), Lemna minor (klein kroos) en Sanguinaria (bloedwortel).

Darmpoliepen bevinden zich in de dikke darm en kunnen veranderingen veroorzaken in het ontlastingspatroon, winderigheid, onverklaarbare buikpijn en (soms) bloed bij de ontlasting. Ze worden vaak pas ontdekt na onderzoek in het ziekenhuis. Omdat deze poliepen in sommige gevallen kwaadaardig kunnen veranderen, blijft specialistische controle belangrijk. Gelukkig kunnen bij darmpoliepen voortreffelijke homeopathische middelen ter ondersteuning worden ingezet, zoals Thuja, Calcarea phosphoricum en, zoals hierboven al aangekondigd, Formica rufa (de rode bosmier). Vooral Formica rufa, in een homeopathische D6 potentie, heeft een sterk remmende werking op de vorming van darmpoliepen.

Pijnbestrijding bij chronische pijnklachten
Er zijn vele soorten pijn die een chronisch karakter kunnen ontwikkelen. Dit komt bijvoorbeeld voor bij pijn in een ontbrekend lichaamsdeel, de zogenaamde fantoompijn, maar ook bij door diabetes beschadigd zenuwweefsel. Dit wordt neuropathie genoemd. Ook neuralgie, zoals aangezichtspijn of ischias, gewrichtspijnen en spierpijnen (fibromyalgie) kunnen voor voortdurende pijnklachten zorgen en iemands leven behoorlijk onaangenaam maken.

De belangrijkste reguliere behandeling bestaat uit het toedienen van pijnstillers, met een moeilijk woord analgetica genoemd. Er zijn lichtere pijnstillers, zoals de bekende paracetamol en aspirine, en er zijn wat sterkere zoals ibuprofen en diclofenac, die ook ontstekingsremmend zijn. Echter, voor chronische pijn moeten vaak zeer krachtige analgetica zoals tramadol en morfine (chemisch afgeleid van opium) worden gebruikt. De homeopathische aanpak bij chronische pijn die ik in mijn eigen praktijk toepas, berust op 3 pijlers: een constitutiemiddel, symptoommiddelen en voedingssupplementen.

  • Het constitutiemiddel is een homeopathisch geneesmiddel dat precies past bij alle kenmerken van de patiënt.
  • Symptoommiddelen zijn specifieke homeopathische middelen die passen bij de soort pijn en de pijnlocaties. Een paar voorbeelden hiervan zijn: Hypericum (Sint-Janskruid) bij fantoompijn en zenuwpijn na een whiplash, Verbascum (koningskaars) bij aangezichtspijn, Cuprum (koper) bij krampende spierpijnen, zoals fybromyalgie, en…daar is hij weer, de rode bosmier Formica Rufa bij chronische reumatische en andere gewrichtspijnen.
  • Voedingssupplementen leveren ook een bijdrage aan het herstelproces. Bij gewrichtspijnen zijn hyaluronzuur, glucosamine/chondroitine en ook haaienkraakbeen effectief. Bij fibromyalgie blijkt het groene zoetwateralgje chlorella een nuttig supplement en bij neuropathie is een combinatie van alfaliponzuur en teunisbloemolie aan te raden. En, ten slotte: bij alle vormen van zenuwpijn is het goed om dagelijks vitamine-B complex in te nemen.

Homeopathie van A tot Z: Peesontsteking-Plankenkoorts-Pijn

Op reis door het homeopathische alfabet hebben we de P bereikt, de letter van klachten als peesontstekingen, plankenkoorts en pijn.

Peesontstekingen
Pezen vormen de hefboomverbinding tussen spieren en botten. Ze kunnen bij veel en/of fout gebruik gemakkelijk overbelast raken. Bij RSI (muisarm), tenniselleboog, joggersknie, breiknobbel, carpaaltunnelsyndroom enz. zijn de pezen, peesaanhechtingen of de peesschede geïrriteerd en pijnlijk. Bandages, oefeningen, fysiotherapie, maar vooral rust bevorderen het herstel.
Effectieve homeopathische middelen zijn:

  • Ruta (wijnruit) bij klachten die verbeteren door warmte en lichte beweging. Ruta werkt ook heel goed bij accomodatieproblemen door zwakte van de oogspieren, en bij breiknobbels.
  • Sticta pulmonaria (longenmos) bij klachten door veel huishoudelijk werk. Dit middel is ook werkzaam bij een slijmbeursontsteking.
  • Impatiens balsamico (soort Vlijtig Liesje) blijkt in de praktijk effectief te zijn bij RSI-klachten door langdurig computerwerk.

Plankenkoorts
Je moet wel een kouwe kikker zijn om nooit zenuwen te voelen bij een examen, een spreekbeurt of een toespraak. Maar als voor ieder optreden in het openbaar de nervositeit toeslaat met zweten, blozen, trillen, knikkende knieën, overslaande stem, buikpijn, diarree, en vaak plassen, dan is er echt sprake van flinke plankenkoorts (of, als het alleen bij examens voorkomt: examenvrees.)
De beste homeopathische middelen voor dit soort klachten zijn:

  • Argentum nitricum (zilvernitraat) wordt gebruikt bij een onvaste stem. Het is heel geschikt voor zangers en sprekers die te verkrampt raken bij hun optreden.
  • Gelsemium (carolinajasmijn) is meer geschikt bij een verlamd gevoel, trillen en de angst om te vallen.
  • Silicea (kiezelzuur) is voor verlegen mensen met een angst om door iedereen bekeken te worden (“hoe kom ik over”).
  • Strophantus (kombeliaan) wordt gekozen als hartkloppingen en het gevoel flauw te vallen overheersen.

Pijn
Gelukkig zijn er veel goede reguliere (chemische) pijnstillers. We kennen allemaal paracetamol, aspirine, ibuprofen, diclofenac en sommigen hebben de krachtige pijnstilling ervaren van geneesmiddelen die van opium afgeleid zijn. Homeopathische middelen kunnen hieraan iets toevoegen door hun specifieke werking: hoofdpijn, buikpijn, links of rechtspijn, stekende of zeurende pijn: bij ieder kenmerk van de pijn hoort een passend homeopathisch middel.

  • Bij kiespijn wordt bijvoorbeeld Plantago (weegbree) gebruikt. Plantago past bij een scherpe pijn in de tanden of kiezen, die uitstraalt naar het oor en die verergerd wordt door kou en aanraking.
  • Verbascum (koningskaars) en Spigelia zijn geweldige middelen bij aangezichtspijn en dan met name bij neuralgie (zenuwpijn) van de trigeminuszenuw.
  • Bij heftige buikpijn, veroorzaakt door menstruatie, galstenen of nierstenen, is Colocynthus (kolokwintpompoen) het middel van de eerste keus, vooral als de patiënt boos en geïrriteerd is, en als de pijn iets wordt verlicht door tegendruk en dubbelbuigen.
  • Euphorbia is van oudsher een homeopathische remedie bij brandende botpijnen die ’s nachts verergeren. Eupatorium (koninginnekruid) echter is weer zeer effectief bij de beurse pijn in alle botten die we kennen van koortsende ziektes als griep en knokkelkoorts (ook: Q-koorts).
  • Bij spierpijn wordt Rhus toxicodendron (poison ivy) veel gebruikt.  Inwendig ingenomen als  korrels werkt homeopathie veel beter dan smeersels en zalven bij allerlei vormen van spierstijfheid en overbelasting .

Homeopathie van A tot Z: Obstipatie

De werking van homeopathische geneesmiddelen verschilt wezenlijk van de werking van chemische en kruidengeneesmiddelen. Bij chemische en kruidengeneesmiddelen neemt u een kleine hoeveelheid van een bepaalde stof in, die vervolgens een aantal uren of dagen een geneeskrachtige werking heeft, maar daarna is het uitgewerkt. Zoals trouwe lezers inmiddels al weten worden ook homeopathische geneesmiddelen gemaakt van plantaardige, minerale of dierlijke stoffen. Echter, deze stoffen worden sterk verdund en, heel belangrijk, intensief bewerkt: het zogenaamde potentiëren. Hierdoor verdwijnt de oorspronkelijke stof en blijft alleen nog een afdruk van die stof over. Hoe kan zo’n homeopathisch geneesmiddel nu werken? Een goede vergelijking is misschien wel dat homeopathische geneesmiddelen werken als een reukspoor voor een speurhond. Het lichaam herkent in de afdruk van de oorspronkelijke natuurlijke stof de mogelijke oorzaak van zijn klachten. Deze herkenning geeft het zieke lichaam een prikkel tot herstel. En hoe beter het homeopathische middel past bij de zieke, hoe sneller en langduriger de genezingsreactie.

We zijn inmiddels met het alfabet aanbeland bij de O en bekijken deze keer wat homeopathie kan betekenen bij obstipatie, oftewel chronische verstopping.

Obstipatie
Allereerst iets over de oorzaken van obstipatie. Een te trage stoelgang kan veroorzaakt worden door slapte van de endeldarm, maar ook een zittende leefwijze, te weinig drinken, voedingsgewoonte en de leeftijd kan een oorzaak zijn. Gevolg hiervan: hardere ontlasting, steeds minder aandrang en door te veel persen kunnen aambeien en pijnlijke kloofjes ontstaan. Voldoende drinken, lichaamsbeweging en vezelrijke voeding (zoals bonen, pruimen, volkorenproducten, fruit, noten, lijnzaad) bevorderen een vlotte stoelgang. Obstipatie kan behoorlijk frustrerend zijn, zeker als verandering van voeding en leefwijze en ook (tijdelijke) laxeermiddelen geen blijvend effect hebben. Als bij verder medisch onderzoek geen afwijkingen zijn geconstateerd, kan de homeopathische aanpak zelfs in moeilijke en chronische gevallen vaak nog hulp bie

Homeopathie bij obstipatie
Zoals u zult zien, zijn er veel middelen die in aanmerking komen, allemaal aansluitend op de specifieke klachten die zich voordoen bij de verstopping. Alumina is bijvoorbeeld een middel passend bij een krachteloze endeldarm en geen aandrang. Het is een probaat middel bij zuigelingen en kleuters. Silicea wordt ook gebruikt bij weinig aandrang, maar dan bij hardnekkige verstoppingen, waarbij de ontlasting steeds weer terug glipt (wordt ook wel jojo-ontlasting genoemd).

Plumbum wordt gebruikt bij harde ontlasting en een luie darm met pijnlijke krampen. Homeopathische Opium werkt op een luie, trage darm zonder enige aandrang. Om nog even terug te komen op het begin van dit artikel: opium wordt gemaakt van de papaver en is in zijn oorspronkelijke vorm een kruidengeneesmiddel. Neemt u opium zonder homeopathische bewerking in, dan krijgt u juist last van verstopping!

Natrium muriaticum past bij een droge endeldarm met harde, moeilijk te lozen ontlasting en Anacardium is goed te gebruiken als zelfs zachte ontlasting moeizaam gaat, er is een gevoel alsof er een kurk in de endeldarm zit.

Magnesium muriaticum is een goed middel voor baby’s bij de overgang van borst- naar flesvoeding, als dit gepaard gaat met krampjes en harde, droge ontlasting. Phosphorus is een middel dat past bij sensitieve, nerveuze mensen, die last hebben van moeilijk eruit te krijgen, dunne, lange “potlood-ontlasting”. Nux vomica daarentegen past juist weer meer bij prikkelbare, ongeduldige mensen met frequente, maar vaak vergeefse aandrang met steeds kleine beetjes ontlasting. Het is een goed middel voor de darmen om te herstellen na langdurig gebruik van laxeermiddelen.

Graphites is heel geschikt voor vrouwen met obstipatie, die moeilijk kunnen afvallen, vaak veroorzaakt door een te trage schildklierwerking. Tenslotte zijn Lycopodium en Ambra grisea heel geschikt voor obstipatie die op reis ontstaat en bij stressvolle situaties.

Homeopathie van A tot Z: Lippen-Littekens-Maag

Veel minerale, dierlijke en plantaardige stoffen die in de natuur voorkomen veroorzaken vergiftigingsverschijnselen als mensen ze zouden innemen, met andere woorden: mensen worden er ziek van. Homeopathische geneesmiddelen, die van deze stoffen worden gemaakt, bevatten geen giftige stoffen meer maar slechts een soort afdruk, zoals een foto, van de oorspronkelijke stof. Deze homeopathische afdruk herkent het lichaam als een soort “daderprofiel”: het lichaam herkent de dader van zijn klachten en reageert daarop met een genezingsreactie.

Welke homeopathische middelen passen het best bij lipkloven, littekens en maagklachten? Hier volgen de antwoorden:

Lippen
Om de lippen goed vet en soepel te houden, kun je een stick gebruiken op basis van eucerine, cacaoboter of calendula (goudsbloem). Uitdroging en beschadiging door zonlicht en koude wind en scherp eten kan hiermee vaak worden voorkomen. Soms werken deze sticks onvoldoende en kunnen kloofjes en scheurtjes in de lippen erg hardnekkig en pijnlijk zijn. Dan kan een homeopathisch geneesmiddel uitkomst bieden.

Natrium muriaticum is bijvoorbeeld een belangrijk middel bij lipkloven, maar ook bij koortsuitslag. Daarnaast worden Nitricum acidum, Sulphur en Arum triphyllum (gemaakt van de aronskelk) veel gebruikt. Een bijzonder middel is Cundurango, de condorliaan (de bekende tuinplant de maagdenpalm is hier familie van). Cundurango is vooral werkzaam bij mensen met maagklachten en die overal pijnlijke kloofjes hebben bij meerdere lichaamsopeningen.

Littekens
Een litteken is een stugge, harde bindweefselmassa die de ruimte opvult tussen de wondranden na een huidbeschadiging of een operatie. Deze littekens inmasseren met zalven die calendula of grafiet bevatten, heeft zeker effect als hiermee in een vroegtijdig stadium wordt begonnen en zeker een aantal maanden wordt volgehouden. Homeopathische geneesmiddelen werken het beste van binnenuit, dus niet door ze op te smeren, maar door homeopathische korrels te slikken.

De belangrijkste middelen bij verzachting van littekens zijn:

  • Graphites (grafiet) bij harde littekens en dan niet alleen bij littekens op de huid, maar ook bij inwendige littekens.
  • Antimonium crudum (grauwe spieglans) werkt op littekens met eeltvorming.
  • Calcium fluoricum is vooral geschikt bij verkalkte littekens, bijvoorbeeld op het trommelvlies na herhaalde middenoorontstekingen.

Maagklachten
Bij aanhoudende maagklachten -zeker met pijn, overgeven, afvallen, veranderde ontlasting- is het belangrijk om door de huisarts of specialist een eventuele oorzaak te laten vaststellen. Zuurremmers, zoals het bekende omeprazol, of een meervoudige kuur tegen de helicobacterbacterie die bij maagzweren wordt aangetroffen zijn vaak effectief, maar soms is operatief ingrijpen noodzakelijk. Bij lichte maagklachten helpt het vermijden van prikkelende voeding, tabak en sommige medicijnen (zoals ibuprofen en diclofenac). Een goedgekozen homeopathisch maagmiddel moet  klachten als maagzuur, opgeblazen gevoel en winderigheid helpen bestrijden.

Homeopathische middelen die ik zelf vaak voorschrijf zijn:

  • Lycopodium (wolfsklauw) bij zuurbranden, een opgeblazen buik en winderigheid. Het past bij mensen die opzien tegen veranderingen en nieuwe situaties.
  • Nux vomica (braaknoot) bij misselijkheid en overgeven. Vooral werkzaam bij drukke en ongeduldige mensen.
  • Argentum nitricum past bij gespannen, nerveuze, angstige mensen met steeds terugkerende maagzweren.
  • Robinia wordt gebruikt als vooral het maagzuur overheerst.
  • China officinalis (kinine) versnelt de vertering in de maag en verbetert het opgeblazen gevoel.
  • Antimonium crudum is ook heel geschikt bij kinderen. Het helpt bij klachten doordat de patiënt te grote brokken doorslikt zonder afdoende te kauwen.

Bij maagklachten is een specialistische behandeling soms niet te vermijden, maar als het mogelijk is, is homeopathie een patiëntvriendelijk alternatief.

Homeopathie en voeding

In deze 70e aflevering van Homeopathische Praktijk maken we een uitstapje van homeopathie naar voeding. Veel mensen vragen mij namelijk op het spreekuur wat gezonde voeding is en eigenlijk is die vraag vrij eenvoudig te beantwoorden.

De gezondste manier van eten is: eet géén ongezond voedsel! De gezondheidsschade door dagelijks ongezonde voeding te eten is vele malen groter dan de gezondheidswinst door gezonde voeding. Slecht eten maakt meer stuk dan goed eten kan herstellen. Met andere woorden: goede, gezonde voeding is geen medicijn, maar wel noodzakelijk om je lichaam in conditie te houden.

Om te beginnen met gezond eten is de eerste stap daarom niet iets toevoegen, maar iets weglaten aan onze dagelijkse voeding. Laten we dus eerst maar eens stoppen met alle toegevoegde suikers, vetten, zout, conserveermiddelen en smaakmakers… Het vermijden van deze bewerkte voedingsmiddelen met onnodige, schadelijke stoffen en een beperking van tabak, alcohol, volle zuivelproducten en (rood) vlees levert al een reductie op van hart- en vaatziekten met 75%, een vermindering van de kans op allerlei soorten kanker met minimaal 50% en een sterk verkleinde kans op diabetes.

Gezonde voeding
De basis van gezonde voeding is verse groente, niet te lang gekookt en gevarieerd, maar vooral véél! Deze basis wordt aangevuld met fruit, noten en zaden. Extra gezonde groentes zijn alle koolsoorten, peulvruchten, rode bieten en tomaten. Bij het fruit bevatten vooral druiven, bosbessen, frambozen en granaatappel veel bijzondere en gezonde stoffen. Walnoten en amandelen zijn de gezondste noten en van de zaden zijn sesam, lijnzaad en pompoenpitten aan te raden. Veel bakkers verkopen brood waar deze zaden al op of in zitten. Zilvervliesrijst, ongezoete muësli met voldoende havervlokken, volkorenbrood en volkorenpasta zorgen voor de goede granen. Gezonde vetzuren halen we het best uit plantaardige olie, bijvoorbeeld olijfolie, en af en toe verse vette vis (zalm, sardine, haring, makreel).

Verrassend:
Elke dag een klein stukje pure chocola (minimaal 70% cacao) eten is niet alleen lekker, maar ook nog eens gezond door een opvallend goed effect op de bloeddruk, bovendien vermindert het ons stressgevoel. Ook opmerkelijk: gebakken eieren blijken de bloeddruk te verlagen en regelmatig een gekookt ei blijkt het cholesterolgehalte te verlagen!

De toppers
Door hun uitzonderlijke kwaliteiten verdienen groene thee, klein fruit en kurkuma een ereplaats op het podium van de gezonde voeding.

  • Groene thee bevat minder cafeïne dan zwarte thee, maar bevat vooral grote hoeveelheden kankerwerende stoffen, ook wel antioxidanten genoemd. Vooral Japanse groene thee, bijvoorbeeld Sencha, is rijk aan deze stoffen.
  • Klein fruit, zoals bosbes, cranberry, braam, framboos, aardbei, kers en pruim, is ook rijk aan deze antioxidanten. Gelukkig zijn verse, ongesuikerde, fruitsappen, steeds algemener verkrijgbaar, en er zijn doosjes klein fruit in de diepvries te koop, dus ook buiten het seizoen kunnen we van deze “zomerkoninkjes” genieten.
  • Kurkuma, het okerkleurige poeder uit de geelwortel (koenjit), wordt van oudsher veel in India en Indonesië gebruikt en heeft een preventief effect op een aantal vormen van kanker, zoals dikkedarmkanker. Eén keer per dag een theelepel kurkuma, met wat peper voor een betere werking, door het eten, b.v. de soep heeft al een flink gezondheidsbevorderend effect.

Gezonde voeding is niet ingewikkeld, niet extra duur, maar in het begin misschien even wennen. Uiteindelijk is gezonde voeding ook vooral heel erg lekker!

Homeopathie van A tot Z: Keelpijn-Kneuzingen-Koortslip

In deze aflevering over kleine maar lastige aandoeningen staat de homeopathische aanpak van keelpijn, kneuzingen en koortsuitslag centraal. Uiteraard geldt weer: bij twijfel en bij aanhoudende klachten uw arts raadplegen.

Keelpijn
Je kunt pijn in je keel krijgen door teveel praten, rook of scherp eten, maar keelpijn die doorzet wordt vrijwel altijd veroorzaakt door een verkoudheidsvirus dat zich ook graag in de neus en de luchtpijp nestelt. De welbekende gevolgen van een verkoudheidsvirus zijn een rauwe keel, snotteren en hoesten. Vaak is gewoon uitzieken de enige remedie. Ter ondersteuning kan iedereen uit het grote aanbod aan gorgeldrankjes en zuigtabletten zijn eigen keus maken. Over de werkzaamheid hiervan voor de genezing zijn de meningen nog altijd verdeeld, maar door ergens op te zuigen ontstaat extra speeksel waardoor de keel gesmeerd wordt. Ook iets meer drinken heeft dit effect. Het is beter om suiker en melkproducten te vermijden, want dat zorgt voor extra slijm in de keel.

In mijn eigen praktijk heb ik goede ervaringen met specialistische homeopathische middelen als Quillaya en Saponaria (zeepkruid), hiermee kan een keelverkoudheid vaak in de kiem worden gesmoord. Het is dus wel raadzaam om hier op tijd mee te beginnen.

Als vergrote keelamandelen de oorzaak zijn van terugkerende keelklachten zijn middelen als Barium carbonicum, Agraphis (wilde hyacinth) en Mercurius (bij ontstekingen) zeer effectief. Met deze homeopathische geneesmiddelen kan het operatief laten verwijderen van de amandelen vaak voorkomen worden.

Kneuzingen
Bij alle bloeduitstortingen, zwellingen en kneusplekken is Arnica montana (valkruid) het homeopathische middel van de 1e keus. Arnicazalf kan op deze plekken worden gesmeerd, maar pas op: deze zalf níet op open wonden smeren! Het beste is het echter om Arnicatabletten te slikken.Naast Arnica geef ik in mijn praktijk ook het madeliefje (Bellis perennis, werkt goed op diepere weefsels), de smeerwortel (Symphytum, werkt goed bij spierkneuzingen en oogletsel) en sintjanskruid (Hypericum, prima middel bij zenuwletsel).

Koortslip
Koortsuitslag wordt veroorzaakt door het herpesvirus. Heb je dit virus eenmaal in je lichaam dan raak je het haast niet meer kwijt. Bij koorts, teveel zon, huidbeschadiging, stress neemt dit virus zijn kans (weer) waar om toe te slaan. De koortsuitslag ontstaat meestal op de lippen en rond de mond, soms zelfs tot op en in de neus. Het kondigt zich aan met een pijnlijk en branderig gevoel, waarna spoedig blaasjes ontstaan die na enige dagen weer indrogen.

De gewone behandeling bestaat uit insmeren met Zinkzalf, eventueel aangevuld met Aciclovir, een virus remmende stof.

Het beste homeopathische geneesmiddel is Natrium muriaticum (gemaakt van gewoon zout). Het vermindert de omvang en de duur van de uitslag en wat belangrijker is: het herpesvirus steekt daarna minder vaak de kop weer op. Behandeling en preventie in één keer! Zo is homeopathie op zijn best!

Homeopathie van A tot Z: Haaruitval-Hahnemann

Op reis door het alfabet zijn we in het vijfde deel van deze serie aanbeland bij de H van Haaruitval, maar ook bij de H van Homeopathie en haar grondlegger Hahnemann.

Op reis door het alfabet zijn we in het vijfde deel van deze serie aanbeland bij de H van Haaruitval, maar ook bij de H van Homeopathie en haar grondlegger Hahnemann.

Haaruitval
Bijna iedereen vindt het heel vervelend als zijn of haar haar ineens dunner wordt, als er bij het kammen grote bossen haar verdwijnen en er zelfs kale plekken ontstaan. Haaruitval kan worden veroorzaakt door huidziektes, chemische stoffen en hormonale verstoringen (zwangerschap, schildklieraandoeningen). Het is vaak moeilijk te achterhalen wat de precieze oorzaak is, maar ook als die oorzaak wel bekend is, blijft het een lastig te behandelen kwaal.

Toch zijn in een aantal gevallen goede resultaten te behalen met homeopathische geneesmiddelen:
– Phosphoricum acidum wordt gebruikt bij haaruitval na heftige emoties en intens verdriet.
– Sepia bij haaruitval in de menopauze.
– Lachesis (gemaakt van het gif van de bosmeesterslang) bij haaruitval in en na de zwangerschap.
– Barium carbonicum en Silicea zijn geschikt voor jonge mensen die teveel haar verliezen.
Ook zijn er homeopathische middelen die precies passen bij haarverlies op specifieke plekken van het lichaam, zoals de baardstreek, de snor, de bakkebaarden of de schaamstreek. Thuja occidentalis (de Westerse levensboom), ook bekend als middel tegen wratten, werkt bijzonder genoeg bijvoorbeeld bij haaruitval van de buitenzijde van de wenkbrauwen.

Hahnemann
Samuel Hahnemann leefde van 1755 tot 1843. Hij was een geniale onderzoeker, arts en apotheker afkomstig uit de omgeving van Dresden in het vroegere Oost-Duitsland. Het basisprincipe van de homeopathie, “hetzelfde genezen met hetzelfde”, ontdekte hij door proeven te nemen met kinabast. Kinine, gemaakt uit kinabast, werd toen gebruikt als geneesmiddel tegen malaria. Hahnemann ontdekte dat toen hij kinine innam zonder malaria te hebben, malariaverschijnselen ging vertonen. Proeven met andere stoffen versterkten hem in zijn ideeën. Heel erg giftige stoffen zijn ongeschikt om zomaar in te nemen en zo kwam Hahnemann op het idee deze stoffen sterk te verdunnen en krachtig te schudden na elke verdunning om de giftige werking te verminderen. Tot zijn verrassing bleken zijn geneesmiddelen daarna nog beter te werken. Hahnemann werkte in heel Europa met de door hem verder ontwikkelde homeopathische behandelwijze en werd vooral bekend door de geweldige resultaten van homeopathie bij de grote cholera- en pestepidemieën. Hij was tot op hoge leeftijd actief als homeopathisch arts en als leermeester voor vele collega-artsen. Hij overleed op 88-jarige leeftijd in Parijs.

Homeopathie
Homeopathie is een behandelmethode met geneesmiddelen die op speciale homeopathische wijze zijn bereid uit natuurlijke producten, zoals dierlijke stoffen, planten en mineralen. Door een sterke verdunning en een intensieve bewerking (het potentiëren) wordt de schadelijke en giftige werking van de natuurlijke grondstof weggenomen en ontstaat een werkzaam geneesmiddel.

Hoe kan zo’n sterk verdund geneesmiddel nu werken? Niemand weet het eigenlijk, maar een goede verklaring zou kunnen zijn, dat er tijdens het verdunnen en schudden van de vloeistof een soort foto of vingerafdruk van de oorspronkelijke stof ontstaat. Als dit homeopathische middel past bij de specifieke klachten van de patiënt en aansluit bij zijn totale karakter, zal het lichaam deze homeopathische afdruk herkennen. Hierdoor wordt het lichaam van binnenuit gestimuleerd om te herstellen en te genezen.

Op de website staat nog meer informatie over Hahnemann, homeopathie en meer H-onderwerpen zoals hoest, hooikoorts, hartkloppingen, hoge bloeddruk, hyperventilatie, huilbabies en hoofdpijn.

Homeopathie bij Lyme, de tekenbeetziekte

In het plaatsje Old Lyme aan de oostkust van de Verenigde Staten begon het rond 1975 op te vallen dat wel erg veel kinderen last kregen van reumatische klachten. Het duurde nog vele jaren voordat hiervoor een verklaring werd gevonden. Het bleek dat de kinderen ziek waren geworden na besmetting met een agressieve variant van de spiraalvormige Borreliabacterie.

In het plaatsje Old Lyme aan de oostkust van de Verenigde Staten begon het rond 1975 op te vallen dat wel erg veel kinderen last kregen van reumatische klachten. Het duurde nog vele jaren voordat hiervoor een verklaring werd gevonden. Het bleek dat de kinderen ziek waren geworden na besmetting met een agressieve variant van de spiraalvormige Borreliabacterie.

Deze Borreliabacterie was zeer waarschijnlijk meegebracht door vogels en overzwemmende herten van Plum Island, een eiland voor de kust waar na de Tweede Wereldoorlog experimenten werden uitgevoerd met Borreliabesmette teken voor bacteriële oorlogsvoering. Het lijkt erop, na zoveel jaren, dat deze experimenten op Plum Island aan het begin hebben gestaan van een wereldwijde epidemie van de Ziekte van Lyme.

Tekenbeet en de gevolgen
Een teek is een minuscuul soort spinnetje dat zich uit bomen of struikgewas laat vallen op toevallig voorbijkomende dieren of mensen. Het spinnetje nestelt zich graag op een warme plek, graaft zich in met zijn kop in de huid van zijn slachtoffer en voedt zich met het bloed van zijn gastheer. Hierbij wordt steeds vaker de Borreliabacterie overgebracht, omdat steeds meer teken met deze bacterie zijn besmet.

Enkele dagen tot weken na de tekenbeet kan op die plek een ringvormige rode vlek ontstaan. Ook kan een griepgevoel met hoofdpijn of koorts optreden. Enkele maanden tot nog zelfs jaren na de beet kunnen vermoeidheid, spier- en gewrichtspijnen, verlammingsverschijnselen en hartritmestoornissen optreden. U kunt zich wel voorstellen dat na zo’n lange tijd het verband tussen de tekenbeet en de ziekteverschijnselen niet altijd meteen duidelijk is. De patiënt is na jaren allang vergeten dat hij ooit door een teek gebeten is. Er wordt nu echter geschat dat meer dan de helft van de chronische vermoeidheidspatiënten getroffen is door de Ziekte van Lyme.

Therapie en preventie
Gelukkig krijgt lang niet iedereen na een beet van een besmette teek ook de Ziekte van Lyme, maar een zeker symptoom van besmetting is de bovengenoemde rode vlek. De behandeling bestaat standaard uit een antibioticakuur met doxycycline.

Voorkomen is beter dan genezen; zorg ervoor dat u niet door teken gebeten wordt. Draag in gebieden met bos of hoog gras een lange broek, lange mouwen en dichte schoenen met sokken. Controleer bij thuiskomst de huid op kleine zwarte beestjes en verwijder ze met een pincet of een speciale tekentang. Des te eerder de teek wordt verwijderd, des te kleiner de kans op besmetting. Raadpleeg bij twijfel uw huisarts of de GGD.

Homeopathische aanpak
Homeopathie is niet alleen effectief in het beginstadium van Lyme (als aanvulling op de antibioticakuur) maar ook later bij vermoeidheid en andere restklachten. Een homeopathisch constitutiemiddel, een middel dat zoveel mogelijk past bij de patiënt en zijn specifieke symptomen, zorgt allereerst voor een algemene verbetering van de weerstand.

Daarnaast wordt vaak het homeopathische middel Ledum palustre (moerasrozemarijn, familie van de rododendron) gegeven. Het werkt goed bij puntvormige verwondingen, zoals ook insecten- en tekenbeten zijn.

Van de bacterie die Lyme veroorzaakt is een homeopathisch middel gemaakt: de Borrelianosode. Dit middel bevat geen enkele rest meer van de oorspronkelijke bacterie, maar de afdruk van de Borrelia wordt door het lichaam als een soort foto herkend. Een kuur in oplopende sterktes heeft een ontstorende werking op de oorspronkelijke infectie en werkt samen met het constitutiemiddel energieverhogend.

Homeopathie van A tot Z: Concentratieproblemen-Darmkrampen

Ook in de derde aflevering van deze serie met kleinere, onschuldige maar lastige kwaaltjes weer veel homeopathische tips. Bij hardnekkige klachten natuurlijk wel een arts raadplegen! In deze aflevering: concentratieproblemen, darmkrampen bij baby’s, darmkrampen bij volwassenen en diarree op reis.

Ook in de derde aflevering van deze serie met kleinere, onschuldige maar lastige kwaaltjes weer veel homeopathische tips. Bij hardnekkige klachten natuurlijk wel een arts raadplegen!

Concentratieproblemen
Het lijkt tegenwoordig steeds vaker voor te komen dat kinderen moeite hebben om in de klas bij de les te blijven, ze zijn drukker en sneller afgeleid. Er wordt wel eens gezegd dat dit komt doordat kinderen tegenwoordig veel te veel suiker eten. Volgens anderen komt dat doordat we in een “zap-cultuur” leven: we concentreren ons niet meer op een programma, maar zappen naar een andere zender als het een beetje saai wordt. Wat de oorzaak ook mag zijn, er zijn verschillende goede homeopathische middelen om, zowel bij kinderen als volwassenen, de concentratie te verbeteren. Bij nerveuze, oververmoeide schoolkinderen en studenten wordt bijvoorbeeld Kalium phosphoricum voorgeschreven. Als het te snel afgeleid zijn het hoofdprobleem is, valt de keuze meer op Sinapis alba (gemaakt van witte mosterd) en bij gebrek aan ambitie en wilskracht op Picrinicum acidum. Heeft iemand moeite om de aandacht erbij te houden tijdens het autorijden, dan kan Germanium metallicum uitkomst bieden.

Darmkrampen bij baby’s
Slapeloze nachten en wanhopige ouders met een ontroostbaar kind, dat is het beeld van een huilbaby met darmkrampjes. Een belangrijke oorzaak hiervan bij baby’s is te veel lucht in de darmpjes waarbij de darmpjes nog niet goed in staat zijn om dit te verwerken. Het kan helpen om de voeding wat aan te passen en de baby regelmatig flink te laten boeren en vaak verdwijnen de krampjes vanzelf, als het kindje wat ouder wordt. In de tussentijd kan een homeopathisch middel snel helpen.

Het goede homeopathische middel moet passen bij de individuele symptomen: zijn de darmkrampjes vooral ‘s nachts of overdag; is er diarree of juist verstopping, zorgt de pijn er voor dat de baby zich overstrekt of juist ineen krimpt, wil ze rondgedragen worden of liever niet worden getroost.

Darmkrampen bij volwassenen
Bij chronische darmkrampen zonder duidelijke oorzaak wordt vaak de diagnose spastische dikke darm gesteld. Deze aandoening wordt ook wel PDS (prikkelbare darmsyndroom) of IBS (irritable bowel syndrome) genoemd. Het is niet duidelijk waar het precies door ontstaat, maar het kan beginnen na een stressvolle periode met veel emoties of door langdurig verkeerde eetgewoontes. Vezelrijke voeding is belangrijk voor een vlotte stoelgang, maar let op: teveel vezels kunnen ook weer voor méér pijnlijke krampen zorgen.

Een belangrijke groep homeopathische geneesmiddelen bij een prikkelbare darm zijn de magnesiumverbindingen. Ze passen bij mensen die een hekel hebben aan confrontaties en conflicten, het liefst gaan ze ruzies uit de weg. Verdere magnesiumsymptomen zijn: niet uitgerust wakker worden, dromen over water en klachten door melkproducten.

Diarree op reis
Reizigersdiarree kan je vakantie letterlijk behoorlijk verzieken. Iedereen die op reis gaat naar de (sub)tropen of landen met slechte hygiëne raad ik aan om enkele malen per week 2 korrels Arsenicum album C30 te slikken. Mijn ervaring is dat de kans op een darminfectie met diarree daardoor een stuk kleiner wordt.

Homeopathie bij allergieën

De cijfers liegen er niet om: één op de vier Nederlanders heeft aanleg voor allergie, 20 tot 30 procent van de bevolking heeft last van een ademhalingsallergie, 6 procent van de kinderen heeft een voedselallergie. Ieder jaar verdubbelt het aantal allergische patiënten, men verwacht zelfs dat in 2010 de helft van de jonge kinderen allergisch zal zijn. Deze explosieve toename van het aantal allergiepatiënten wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol, maar ook luchtvervuiling, antibioticagebruik en vaccinaties. We zijn in de loop der tijd anders gaan eten: meer suiker, meer exotische voedingsmiddelen en er zijn meer bloeiende en uitheemse planten in de natuur. Veel kinderen spelen tegenwoordig weinig buiten en groeien daardoor op in een té schone leefomgeving: ook dat lijkt een belangrijke oorzaak te zijn bij het ontstaan van allergische reacties.

De cijfers liegen er niet om: één op de vier Nederlanders heeft aanleg voor allergie, 20 tot 30 procent van de bevolking heeft last van een ademhalingsallergie, 6 procent van de kinderen heeft een voedselallergie. Ieder jaar verdubbelt het aantal allergische patiënten, men verwacht zelfs dat in 2010 de helft van de jonge kinderen allergisch zal zijn.

Deze explosieve toename van het aantal allergiepatiënten wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol, maar ook luchtvervuiling, antibioticagebruik en vaccinaties. We zijn in de loop der tijd anders gaan eten: meer suiker, meer exotische voedingsmiddelen en er zijn meer bloeiende en uitheemse planten in de natuur. Veel kinderen spelen tegenwoordig weinig buiten en groeien daardoor op in een té schone leefomgeving: ook dat lijkt een belangrijke oorzaak te zijn bij het ontstaan van allergische reacties.

Allergische overgevoeligheid
In ons lichaam werkt het zogenaamde immuunsysteem. Zogauw een schadelijke stof ons lichaam binnenkomt, gaat dit systeem aan de slag om deze stof onschadelijk te maken en zo ons lichaam gezond te houden. Een allergie is een overdreven heftige reactie van dit afweersysteem op ogenschijnlijk vrij onschuldige stoffen. Om een aantal bekende allergieveroorzakers te noemen: voedingsmiddelen als melk, noten en fruit; verder cosmetica, wol, huisstof(mijt), stuifmeel, gras, honden, katten, paarden, vogels, nikkel en vele soorten geneesmiddelen. Eczeem, astma, darmstoornissen en hooikoorts zijn de bekendste gevolgen met de daarbij behorende klachten als jeuk, benauwdheid, diarrhee, niezen, tranende ogen, netelroos (“galbulten”) etc. Heel lastig en vervelend, vooral omdat je in het begin vaak helemaal niet weet waar je precies zo overgevoelig op reageert.

Homeopathisch praktijkvoorbeeld
Arno is een lange, bleke, onrustige jongen van 10 jaar. Zijn moeder vertelt dat hij al als heel klein kind veel last had van steeds terugkerende verkoudheden, middenoorontstekingen en eczeem. De laatste jaren is hij ook steeds vaker benauwd. Arno denkt zelf dat het aan de kat ligt. Voor zijn astma krijgt hij inhalatiemedicijnen van de huisarts.

Om de allergische aanleg van Arno aan te pakken, krijgt hij allereerst het homeopathische middel Tuberculinum. Oorspronkelijk werd Tuberculinum gemaakt van tuberculoseweefsel. Dat klinkt misschien een beetje griezelig, maar door het bewerken tot homeopathisch geneesmiddel hoeft u voor zo’n middel niet bang te zijn.

Nadat hij dit middel twee keer heeft ingenomen, valt het iedereen op dat Arno rustiger wordt en hij merkt zelf dat hij veel minder heftig op de kat reageert.

In het hooikoortsseizoen, als de grassen bloeien, geef ik hem Sabadilla (nieskruid). Het helpt prima bij hem tegen het niezen en de benauwdheid. Nadat ook deze klachten duidelijk verbeterd zijn, geef ik hem nog Calcium phosphoricum, een homeopathisch middel dat heel goed bij de gehele persoonlijkheid van Arno past. Homeopathische artsen noemen zo’n persoonlijk passend middel een constitutiemiddel. Arno voelt zich hierna letterlijk beter in zijn vel zitten, zijn eetlust is toegenomen en zijn eczeem is bijna helemaal weg. Opvallend is ook dat zijn schoolprestaties duidelijk verbeteren!

Bij de behandeling van allergieën geeft de homeopathische arts vaak eerst een middel om de allergische aanleg te verminderen, daarna een middel om de acute klachten aan te pakken en tenslotte een constitutiemiddel: bij Arno en zijn moeder kan de homeopathie niet meer stuk.

Homeopathie en dromen

Alle mensen dromen meerdere keren per nacht. Van al die dromen herinneren ze zich vaak de volgende dag maar heel weinig. Er zijn zelfs mensen die denken dat ze helemaal niet dromen, omdat ze zich de volgende dag helemaal niets meer herinneren. Sommige dromen maken echter zoveel indruk, bijvoorbeeld omdat ze heel eng waren of juist bijzonder mooi, dat die hun nog lang bijblijven.

Alle mensen dromen meerdere keren per nacht. Van al die dromen herinneren ze zich vaak de volgende dag maar heel weinig. Er zijn zelfs mensen die denken dat ze helemaal niet dromen, omdat ze zich de volgende dag helemaal niets meer herinneren. Sommige dromen maken echter zoveel indruk, bijvoorbeeld omdat ze heel eng waren of juist bijzonder mooi, dat die hun nog lang bijblijven.

Waarom en hoe dromen mensen? Dat is eigenlijk helemaal niet zo duidelijk. Wel is inmiddels vast komen te staan dat het dromen buitengewoon belangrijk is om geestelijk gezond te blijven.

In de homeopathische Materia Medicaboeken staan wel duizenden dromen beschreven, zoals mensen die zich kunnen herinneren na een vergiftiging of na overmatig gebruik van een stof die in de natuur voorkomt. Veel voorkomend zijn de dromen over autorijden na het eten van chocola of de dromen over heksen na het drinken van cola. En bij zowel chocola als cola worden dromen beschreven over zwangerschappen, baby’s en bevallingen.

Dromen die ontstaan na testen met nieuwe homeopathische middelen worden al eeuwenlang gedocumenteerd. Bij zo’n test, “proving” genoemd, nemen de testpersonen een voor hen onbekend homeopathisch middel in. Vervolgens wordt hen gevraagd alles op te schrijven wat er met hen gebeurd, daar horen ook de dromen bij. Vaak worden verschijnselen beschreven die door (bijna) alle testpersonen worden waargenomen. Die door iedereen waargenomen verschijnselen leiden dan weer tot nieuwe homeopathische symptomen, zoals ze in de Materia Medicaboeken staan beschreven.

Nog niet zo lang geleden leverde zo’n “proving” met een homeopathisch middel gemaakt van Cobalt opvallend veel dromen op over lastig te genezen ziektes: één testpersoon droomde bijvoorbeeld dat hij een hardnekkige hoofdluis had opgelopen die maar niet goed kon worden bestreden.

Veel voorkomende dromen
Vaak herinneren we ons dromen alleen als flarden warrige beelden met vreemde onbegrijpelijke gebeurtenissen zonder samenhang. Een aantal onderwerpen komt echter bij veel mensen in hun dromen voor, zoals dromen over water of (bijna) verdrinken, achtervolgingen of van een hoogte naar beneden vallen. Er wordt veel gedroomd over dieren, zoals katten, honden, slangen en spinnen en kinderen dromen vaak over spoken en monsters. Veel mensen ontmoeten in hun droom oude bekenden of overleden familieleden. Ook dromen veel mensen dezelfde droom regelmatig opnieuw. Misschien is dat ook wel de reden dat er veel boeken zijn waarin dromen worden uitgelegd aan de hand van in de droom voorkomende voorwerpen of gebeurtenissen, die dan een heel speciale betekenis krijgen.

Welk middel bij welke droom
Dromen kunnen de zoektocht naar het passende homeopathische geneesmiddel bij die ene specifieke patiënt aanzienlijk versnellen. Zo vertelde mij ooit een patiëntje dat hij nooit droomde behalve als hij oorpijn had, dán droomde hij over olifanten. Het belangrijkste middel dat bij deze droom staat beschreven is kalium muriaticum, een homeopathisch middel dat veel gebruikt wordt bij kinderen met…oorpijn!

Bij kinderen met koorts komen vaak nachtmerries voor over vuur en zwarte honden. Deze dromen passen bij Wolfskers (Belladonna), een veelgebruikt homeopathisch middel bij acute infecties.

Komt er iemand op mijn spreekuur met wratten, dan zou Thuja occidentalis (de westerse levensboom) een heel geschikt homeopathisch middel kunnen zijn. Als deze persoon dan ook nog de karakteristieke Thujadromen vertelt: dromen over de dood en/of dromen over naar beneden vallen, dan is er eigenlijk geen twijfel meer mogelijk.

De meeste dromen zijn bedrog, dat zong Marco Borsato al. En als het hele enge nachtmerries zijn is dat maar goed ook! Ondertussen kunnen dromen buitengewoon handig zijn bij het homeopathisch consult.