Homeopathie en diabetes

Moeheid, lusteloosheid, jeuk en (later) veel dorst, veel plassen en slecht genezende wondjes kunnen wijzen op suikerziekte (diabetes). Bij iemand die diabetes heeft, raakt het glucosegehalte in het bloed blijvend verhoogd doordat de alvleesklier (pancreas), de achter de maag liggende buikspeekselklier, de productie van het glucoseverlagende hormoon insuline niet meer aan kan.

Moeheid, lusteloosheid, jeuk en (later) veel dorst, veel plassen en slecht genezende wondjes kunnen wijzen op suikerziekte (diabetes). Bij iemand die diabetes heeft, raakt het glucosegehalte in het bloed blijvend verhoogd doordat de alvleesklier (pancreas), de achter de maag liggende buikspeekselklier, de productie van het glucoseverlagende hormoon insuline niet meer aan kan.

In de westers georiënteerde landen van de wereld krijgen steeds meer mensen met de ziekte diabetes te maken, en de ziekte ontstaat ook op steeds jongere leeftijd. Het gaat hierbij niet om diabetes type I (de jeugdvorm van suikerziekte), maar om diabetes type II (overgewichtsdiabetes). Bij diabetes type I raakt de pancreas defect, waardoor er niet of nauwelijks nog insuline in het lichaam wordt aangemaakt.

Bij diabetes type II ontstaat een tekort aan insuline, doordat vetzuren uit overmatig (buik)vetweefsel in de lever tot glucose worden omgevormd: deze constante eigen glucoseproductie zorgt voor geleidelijke uitputting van de insulinevoorraad. Op de langere duur leidt dit ook tot een verminderde gevoeligheid van de lichaamsweefsels voor insulineprikkels. Diabetes type II heeft dus meer te maken met de hoeveelheid vetweefsel in het lichaam dan met de hoeveelheid genuttigde suikers. Een derde van de personen met overgewicht ontwikkelt later suikerziekte!

Behandeling
Als de eigen insulinevoorraad in het lichaam onvoldoende is, wordt kunstmatig (via injecties of een pompje) insuline toegevoegd. Glucoseverlagende tabletten worden alleen gebruikt als de eigen insulineproductie nog te stimuleren valt. Ook bloeddruk- en cholesterolverlagende medicijnen zijn vaak nodig omdat bij diabetici hart en bloedvaten extra te lijden hebben.

Preventie en natuurlijke aanpak
Veel bewegen en bij overgewicht afvallen, zijn het belangrijkst om de kans op suikerziekte te verkleinen. Ook het vermijden van “snelle” suikers (snoep, frisdranken) wordt geadviseerd, een vezelrijk dieet verbetert de verwerking van glucose. In de natuur komen veel plantaardige stoffen voor die een regulerend effect hebben op de suikerstofwisseling: Mariadistel, kaneel, klaver, bonen, ganzerik, bosbes en paardebloem worden allemaal van oudsher gebruikt bij diabetes. Specialistischer zijn de planten Agrimonie (uit de rozenfamilie), Cephalandra (uit de pompoenfamilie) en Gymnema sylvestris (familie van de zijdeplant).

Homeopathische behandeling
Homeopathie is een zeer effectieve geneeswijze bij aandoeningen van lichaam en geest die herstelbaar zijn, met andere woorden: met een goedgekozen homeopathisch medicijn wordt een genezingsproces in gang gezet en geneest het lichaam zichzelf. Helaas lijkt het erop dat bij diabetes de suikerstofwisseling dusdanig beschadigd raakt, dat welk homeopathisch middel dan ook deze beschadiging niet meer ongedaan kan maken.

Homeopathische medicijnen worden wel gebruikt om de bijkomende problemen van diabetes te behandelen, zoals vaatproblemen, oogklachten, erectiestoornissen, slecht genezende wondjes en gevoelsstoornissen van de onderbenen. Voorbeelden van dit soort medicijnen zijn uraniumnitraat (bij vermagering), syzygium (bij veel jeuk) en alloxanum (een oxaalzuurachtige stof die in giftige dosering diabetes nabootst).

Homeopathie in acute situaties

Al vaker heb ik in deze rubriek beschreven hoe we in de homeopathische geneeskunde te werk gaan: we gaan op zoek naar een in de natuur voorkomende stof (een plant, een mineraal, een ziekteproduct of een dierlijke stof) waarvan we een vergiftigingsbeeld kennen dat overeenkomt met het ziektebeeld waarmee een patiënt op het spreekuur komt. Van het meest gelijkende natuurlijke product wordt een homeopathische “afdruk” gemaakt die als een soort vaccinatie een genezingsreactie oproept.

Al vaker heb ik in deze rubriek beschreven hoe we in de homeopathische geneeskunde te werk gaan: we gaan op zoek naar een in de natuur voorkomende stof (een plant, een mineraal, een ziekteproduct of een dierlijke stof) waarvan we een vergiftigingsbeeld kennen dat overeenkomt met het ziektebeeld waarmee een patiënt op het spreekuur komt. Van het meest gelijkende natuurlijke product wordt een homeopathische “afdruk” gemaakt die als een soort vaccinatie een genezingsreactie oproept.

Acute homeopathische middelen
Uit de dagelijkse praktijk kennen we bij acute koorts, pijn of andere plotselinge verstoringen een aantal homeopathische “acute” middelen, die snel (binnen een uur, een dag of soms al na een minuut) en geruisloos, dus zonder bijwerkingen, de klachten tot rust brengen. Andere medicijnen, zoals een antibioticakuur of pijnstillers, kunnen hierna niet meer nodig zijn.

Koorts
Bij een koortsaanval kunnen zelfs meerdere homeopathische middelen achter elkaar (of afwisselend) nodig zijn, afhankelijk van het koortsstadium; Aconitum (monnikskap) werkt het beste bij het begin van de koorts (koude rillingen, opkomend hittegevoel, weinig transpiratie, behoefte aan koud water), in een volgend koortsstadium (hoge koorts, transpiratie, wijde pupillen) werkt Belladonna (wolfskers) vaak heel goed. Aconitum en Belladonna en ook  Ferrum phosphoricum (ijzerfosfaat)  werken goed bij traag oplopende koortsen en zijn geschikt bij bijvoorbeeld beginnende middenoorontstekingen.

Voorbeelden uit de praktijk
acute verkoudheid: bij zere keel, beginnende neusverkoudheid en algemene grieperigheid geven homeopathische middelen die bereid zijn uit saponine bevattende planten, zoals Quillaya (zeepboom) en Saponaria (zeepkruid), snel verlichting.
dreigende blaasontsteking: Cantharis (Spaanse vlieg) bij constante heftige, brandende pijn; Nux vomica (braaknoot) als de constante aandrang om te plassen overheerst; Sarsaparilla (Amerikaanse winde) bij pijn en branden aan het eind van het plassen.
buikpijn: Colocynthus (kolokwintkomkommmer) werkt het beste bij heftige buikkoliek waarbij de patiënt dubbelgebogen zit van de pijn, Dioscorea (wilde yam) werkt juist beter bij babies die zich overstrekken bij de pijn en Bryonia alba (heggerank) past bij buikpijn die verergert door de lichtste beweging of aanraking.

Ook bij stemmingswisselingen
Iedereen is wel eens zodanig uit balans dat de geringste aanleiding al voor tranen, boosheid, angst of nervositeit kan zorgen; in zo’n situatie kunnen middelen als Nux vomica (bij acute boosheid) en Pulsatilla (wildemanskruid, bij plotselinge tranen “’Jantje lacht, Jantje huilt”) uitkomst brengen. Coffea (gemaakt van de koffieboon) werkt na homeopathische bereiding rustgevend in tijden van spannende opwinding (kinderen voor Sinterklaas!); bij acuut optredende angsten zijn Aconitum (monnikskap) en Stramonium (doornappel) al eeuwenlang onbetwist de beste middelen. Veel mensen denken dat homeopathie vooral bij chronische ziekten nuttig is; iedereen die wel eens gemerkt heeft hoe snel een homeopathisch middel acute klachten doet verdwijnen, weet dat dát een misverstand is.

Homeopathie en sport

Omdat de homeopathische geneeskunde gebruik maakt van niet-agressieve natuurlijke middelen die afgestemd zijn op de individuele mens en die bovendien snel en doeltreffend werken, wordt ze steeds populairder bij sportbeoefenaars over de hele wereld. Want laten we eerlijk zijn: als je met natuurlijke middelen, zónder bijwerkingen, de sportprestatie kunt verhogen én blessures effectief kan voorkomen of behandelen, dan is iedere sporter meteen enthousiast.

Omdat de homeopathische geneeskunde gebruik maakt van niet-agressieve natuurlijke middelen die afgestemd zijn op de individuele mens en die bovendien snel en doeltreffend werken, wordt ze steeds populairder bij sportbeoefenaars over de hele wereld.Zo is bekend dat op het trainingscomplex van voetbalclub AC Milan door de medische staf bij voorkeur homeopathische en andere natuurlijke geneesmiddelen worden ingezet.Want laten we eerlijk zijn: als je met natuurlijke middelen, zónder bijwerkingen, de sportprestatie kunt verhogen én blessures effectief kan voorkomen of behandelen, dan is iedere sporter meteen enthousiast.

Homeopathie tijdens de voorbereiding
In de dagen die voorafgaan aan een sportprestatie of een wedstrijd kunnen zich heel wat vervelende problemen voordoen: plankenkoorts bijvoorbeeld, waarbij onzekerheid en faalangst zich vertalen in knikkende knieën, trillende handen en een zwaar gevoel in de ledematen: een prachtig homeopathisch middel hierbij is Gelsemium sempervirens (de Carolina- of winterjasmijn), vroeger werd deze plant (familie van het pijlgif Curare) aan soldaten gegeven voordat ze naar het slagveld gingen, in deze tijd geven we het voorafgaand aan een sportprestatie of examen. Slapeloosheid kan veroorzaakt worden doordat lichaam en geest de trainingsarbeid tijdens de voorbereiding niet kunnen loslaten waardoor gedachten maar door blijven malen en het lichaam rusteloos en schokkerig wordt: Zincum metallicum (gemaakt van het metaal zink) is dan het beste middel om tot rust te komen (de werking lijkt een beetje op die van de plant Valeriaan). Bij slapeloosheid door nerveuze opwinding over wat de dag van morgen zal brengen is Coffea cruda (gemaakt van de koffieboon) het beste homeopathische geneesmiddel.

Arnica Montana
Bij alle letsels waarbij bloeduitstortingen en een gekneusd en beurs gevoel op de voorgrond staan is Arnica, het valkruid (uit de plantenfamilie van de margrieten, zonnebloemen en distels) het nummer-1-middel. Ook in omstandigheden waarin iemand fors letsel heeft opgelopen, maar in een soort shock-toestand net doet of er niets aan de hand is moeten we aan Arnica denken. Men kan Arnica-zalf uitwendig op gekneusde delen aanbrengen (nooit op beschadigde huid!), maar het meest effectief is het innemen van tabletten of korrels in homeopathische potentie.

Blessures en andere sportongemakken
Laten we nog eens een aantal veel voorkomende sportblessures en de homeopathische aanpak daarvan bekijken:

spierpijn; hierbij is Rhus toxicodendron (de gifsumak, “poison ivy”) een geweldig middel, vooral als het spierpijn betreft die verbetert door te bewegen, warmte, wrijven etc. Als iedere beweging juist méér pijn geeft en kou juist prettig aanvoelt is Bryonia alba (de heggenrank) een veelgebruikt homeopathisch middel.
pezen en aanhechtingen van spieren; een beproefd middel (Michelangelo gebruikte het al om de spiertjes van zijn ogen te versterken, zodat hij fijner kon schilderen) is Ruta graveolens (de wijnruit).
beenvliesontsteking; als het botvlies, waar de spieren aan de botten aanhechten, geïrriteerd is (bijvoorbeeld bij hardlopers aan de onderbenen) is Symphytum (de smeerwortel) een goed middel; ook bij slechtgenezende botbreuken is het samen met Calciumfosfaat van onschatbare waarde.
tenniselleboog, golfersarm, joggersknie etc.; alle bovengenoemde homeopathische middelen kunnen hier uitkomst bieden, maar als er schietende zenuwpijnen optreden kunnen we ook Phytolacca (de karmozijnbes) of Hypericum (Sint-Janskruid) geven.
blauw oog; behalve Arnica is ook Ledum palustre (de moerasrozemarijn) een mooi middel om dit soort bloeduitstortingen sneller te doen verdwijnen.
uitputting door hitte; Veratrum album (de witte nieswortel) kan hier ondersteunend werken, vooral als er sprake is van een koele klamme huid en misselijkheid, braken en diarrhee; bij spierkrampen door hitte (met verlies van zout door overvloedig zweten) kan Magnesiumfosfaat in homeopathische dosering buitengewoon snel verlichting geven.

Zo zijn er natuurlijk nog veel meer situaties waarbij een sporter graag vlot en accuraat geholpen wil worden; omdat sportblessures zich bij uitstek lenen voor zelfmedicatie zou ik iedere sporter aanraden een homeopathische reis- en sportapotheek voor zichzelf samen te (laten) stellen.

Homeopathie en spastische dikke darm

De dikke darm is met zijn talrijke zenuwuiteinden zo’n gevoelig orgaan dat een kleine verstoring (bijvoorbeeld door stress of prikkelende voeding) meteen grote gevolgen kan hebben voor de beweeglijkheid van de darm. Winderigheid, opgeblazen gevoel, rommelingen en borrelingen in de buik zijn dan het gevolg met vooral tussen en na de maaltijden krampachtige pijn vaak links onder in de buik; ook harde keutelachtige ontlasting, afgewisseld met korte periodes van diarrhee kan voorkomen.

De dikke darm is met zijn talrijke zenuwuiteinden zo’n gevoelig orgaan dat een kleine verstoring (bijvoorbeeld door stress of prikkelende voeding) meteen grote gevolgen kan hebben voor de beweeglijkheid van de darm. Winderigheid, opgeblazen gevoel, rommelingen en borrelingen in de buik zijn dan het gevolg met vooral tussen en na de maaltijden krampachtige pijn vaak links onder in de buik; ook harde keutelachtige ontlasting, afgewisseld met korte periodes van diarrhee kan voorkomen.

Als deze klachten een chronisch karakter krijgen wordt meestal de diagnose spastische dikke darm of prikkelbaar darmsyndroom (“irritable bowel syndrome”) gesteld met het advies om vezelrijke voeding te gebruiken en prikkelende voedingsmiddelen en nerveuze spanningen te vermijden. Deze leefregels, eventueel aangevuld met medicijnen, zijn echter lang niet altijd doeltreffend.

Lycopodium
Het hoofdmiddel in de homeopathie voor spastische dikke darmklachten is Lycopodium clavatum, de wolfsklauw, een kruipend mosachtig plantje dat door Arabische artsen vroeger al gebruikt werd bij maagklachten en om nierstenen te vergruizen; het stuifmeel van het plantje is brandbaar en werd ooit bij vuurwerkproduktie gebruikt en als afweerlaagje tegen het verkleven van pillen.

Voor het homeopathische geneesmiddel worden de sporen van de bloeiende halmen van het Lycopodiumplantje gebruikt. De buikklachten die door mensen beschreven worden en in de Materia Medica boeken o.a. worden omschreven als “opgeblazen buik, hevige flatulentie (winderigheid), loze aandrang, een voortdurend gevoel van gisting in de linker onderbuik” verdwijnen na inname van dit wonderbaarlijke homeopathische middel vaak snel en volledig, vooral als de patiënt ook qua karakter (“constitutie”) bij het middel past.

Zoals Frans Kusse in zijn boek “Wat voor type bent u? Herken de homeopathische geneesmiddeltypen” (uitg. Homeovisie) schrijft: “Zolang Lycopodium-mensen hun zaken beheersen, anderen hen volgen en waarderen, gaat alles goed. Wanneer zij echter plotseling voor een nieuwe uitdaging komen te staan waar zij zich nog niet klaar voor waanden, kan het misgaan. Hun zelfvertrouwen is namelijk een kwetsbaar punt, diep van binnen leeft de angst uiteindelijk te falen.”

Alternatieven voor Lycopodium
Naast de wolfsklauw zijn er natuurlijk nog veel meer homeopathische middelen bij prikkelbare darmklachten (onder de rubriek “krampende pijn in de buik” staan alleen al 345 homeopathische middelen genoemd!). Om er een paar te noemen: Carbo vegetabilis (gemaakt van een soort houtskool), Nux vomica (de braaknoot), China officinalis (kinabast) en de Magnesiumzouten.

Slaapproblemen

Er bestaan grote verschillen in slaapgedrag: zo heb je de ochtend- en avondmensen (die respectievelijk graag vroeg en laat gaan slapen); daarnaast is er de grote groep van volwassenen die 7 1/2 tot 8 uur slaap nodig heeft, terwijl een veel kleinere groep standaard aan 4 tot 5 uur slaap per nacht voldoende heeft; baby’s hebben weer heel veel slaap nodig, terwijl bij senioren de behoefte aan (diepe) slaap juist afneemt.

Er bestaan grote verschillen in slaapgedrag: zo heb je de ochtend- en avondmensen (die respectievelijk graag vroeg en laat gaan slapen); daarnaast is er de grote groep van volwassenen die 7 1/2 tot 8 uur slaap nodig heeft, terwijl een veel kleinere groep standaard aan 4 tot 5 uur slaap per nacht voldoende heeft; baby’s hebben weer heel veel slaap nodig, terwijl bij senioren de behoefte aan (diepe) slaap juist afneemt.

Slaapstoornis
Slaapproblemen worden vaak veroorzaakt door spanningen en emoties, maar ook door lichamelijke ongemakken (pijn, jeuk) en door verstoringen van het dag/nachtritme (ploegendienst, jetlag). Als het slaapprobleem langer gaat duren en als het functioneren overdag er onder gaat lijden, noemen we het een slaapstoornis.

Adviezen en therapie
Om lekker te slapen is een comfortabel bed nodig in een rustige kamer met veel frisse lucht; zorg voor voldoende lichaamsbeweging overdag en neem eventueel ’s avonds een warm bad of een glas warme melk met honing (grootmoeders recept waarvan inmiddels is aangetoond dat het in de hersenen de aanmaak stimuleert van stoffen die stemming en slaap beïnvloeden); vermijd verder ’s avonds thee, koffie, cola, roken en teveel geestelijke inspanning. Eventueel kan bij slaapstoornissen een plantaardig slaapmiddel ingenomen worden; soms kan het nodig zijn dat de huisarts tijdelijk een inslaapmiddel zoals Temazepam of Imovane voorschrijft, dit zijn betrekkelijk veilige -kortwerkende- medicijnen.

Homeopathie bij slaapproblemen
Het principe van homeopathie houdt in dat een stof die in de natuurlijke vorm een bepaalde klacht veroorzaakt (bijvoorbeeld slapeloosheid) na homeopathische bewerking juist het tegengestelde effect heeft; een homeopathisch arts probeert die natuurlijke stof te vinden die past bij het type mens en bij het soort slapeloosheid.

Een paar voorbeelden:
– Cypripedium (vrouwenschoentje, een orchidee-achtige plant), past bij kinderen die zonder reden ’s nachts klaarwakker zijn en vrolijk urenlang kunnen gaan spelen.
– Coffea (gemaakt van de koffieboon), past bij slapeloosheid door overmatige geestelijke activiteit, vaak bij hulpvaardige en gevoelige mensen.
– Kaliumfosfaat wordt gebruikt bij slaapproblemen door studie, zorgen, zakelijke problemen etc.
– Nux Vomica (gemaakt van de braaknoot) wordt gegeven aan (meestal) mannen, die door drukte en stress snel geïrriteerd zijn en hoewel ze redelijk snel inslapen, ’s nachts regelmatig wakker worden.
– Aconitum (monnikskap, een giftige ranonkelachtige plant) bij slapeloosheid met hevige angst en nachtmerries.

Homeopathie bij dieren

Deze keer iets over de homeopathische behandeling van dieren; net als kinderen reageren dieren buitengewoon snel op homeopathische behandeling. Logisch, want de keuze van een homeopathisch middel berust immers op de gelijkenis met een natuurlijke situatie en wie anders gedragen zich natuurlijker dan kinderen en dieren, ook als ze ziek zijn.

Deze keer iets over de homeopathische behandeling van dieren; net als kinderen reageren dieren buitengewoon snel op homeopathische behandeling. Logisch, want de keuze van een homeopathisch middel berust immers op de gelijkenis met een natuurlijke situatie en wie anders gedragen zich natuurlijker dan kinderen en dieren, ook als ze ziek zijn.

Een jaloerse poes
Aan het eind van een consult vertelde een patiënte mij over het onmogelijke gedrag van haar achtjarige lapjeskat Lina. Het was altijd wel een aandachttrekker geweest, maar sinds er een jong zwerfkatje in huis bij was gekomen, was er geen land meer te bezeilen met Lina. Ze werd steeds agressiever naar het andere katje toe, maar ze begon ook vloerkleden en banken met tanden en nagels te bewerken.

Rustig liggen slapen was er voor Lina ook niet meer bij, constant schrok ze wakker en begon zich nerveus te likken of te bijten. De laatste dagen bleek ze in haar slaap zelfs kleine beetjes urine en ontlasting te verliezen. Het was duidelijk dat jaloezie bij deze lapjeskat een heftige verstoring teweeg had gebracht.

Ik gaf mijn patiënte voor haar poes Hyoscyamus MK, bilzekruid, mee; Hyoscyamus is een middel voor heftig agressief en jaloers gedrag, soms gepaard gaande met verlammingsverschijnselen.

Twee weken later belde mijn patiënte om te vertellen dat Lina al binnen een paar dagen een stuk rustiger was geworden, ze schrok niet meer wakker en de incontinentie was voorbij. Het zwerfkatje moet nog steeds niet te dicht in de buurt komen, maar het agressieve gedrag was een stuk verminderd.

Homeopathische dierenartsen
Er is een ruim assortiment aan diergeneesmiddelen op basis van plantenextracten of zuiver homeopathisch bereid. Veel dierenartsen hebben deze in voorraad of kunnen ze bestellen als u speciaal voor uw dier daar om vraagt.

Ook is er een groep dierenartsen die zich gespecialiseerd heeft in homeopathische behandeling van dieren, het is nog niet zo’n grote groep (zeker niet in het Noorden van het land) maar ze groeit gestaag. Adressen van deze homeopathische dierenartsen kunt u opvragen bij de Artsenvereniging Voor Integrale Geneeskunde: www.avig.nl