Homeopathie van A tot Z: Peesontsteking-Plankenkoorts-Pijn

Op reis door het homeopathische alfabet hebben we de P bereikt, de letter van klachten als peesontstekingen, plankenkoorts en pijn.

Peesontstekingen
Pezen vormen de hefboomverbinding tussen spieren en botten. Ze kunnen bij veel en/of fout gebruik gemakkelijk overbelast raken. Bij RSI (muisarm), tenniselleboog, joggersknie, breiknobbel, carpaaltunnelsyndroom enz. zijn de pezen, peesaanhechtingen of de peesschede geïrriteerd en pijnlijk. Bandages, oefeningen, fysiotherapie, maar vooral rust bevorderen het herstel.
Effectieve homeopathische middelen zijn:

  • Ruta (wijnruit) bij klachten die verbeteren door warmte en lichte beweging. Ruta werkt ook heel goed bij accomodatieproblemen door zwakte van de oogspieren, en bij breiknobbels.
  • Sticta pulmonaria (longenmos) bij klachten door veel huishoudelijk werk. Dit middel is ook werkzaam bij een slijmbeursontsteking.
  • Impatiens balsamico (soort Vlijtig Liesje) blijkt in de praktijk effectief te zijn bij RSI-klachten door langdurig computerwerk.

Plankenkoorts
Je moet wel een kouwe kikker zijn om nooit zenuwen te voelen bij een examen, een spreekbeurt of een toespraak. Maar als voor ieder optreden in het openbaar de nervositeit toeslaat met zweten, blozen, trillen, knikkende knieën, overslaande stem, buikpijn, diarree, en vaak plassen, dan is er echt sprake van flinke plankenkoorts (of, als het alleen bij examens voorkomt: examenvrees.)
De beste homeopathische middelen voor dit soort klachten zijn:

  • Argentum nitricum (zilvernitraat) wordt gebruikt bij een onvaste stem. Het is heel geschikt voor zangers en sprekers die te verkrampt raken bij hun optreden.
  • Gelsemium (carolinajasmijn) is meer geschikt bij een verlamd gevoel, trillen en de angst om te vallen.
  • Silicea (kiezelzuur) is voor verlegen mensen met een angst om door iedereen bekeken te worden (“hoe kom ik over”).
  • Strophantus (kombeliaan) wordt gekozen als hartkloppingen en het gevoel flauw te vallen overheersen.

Pijn
Gelukkig zijn er veel goede reguliere (chemische) pijnstillers. We kennen allemaal paracetamol, aspirine, ibuprofen, diclofenac en sommigen hebben de krachtige pijnstilling ervaren van geneesmiddelen die van opium afgeleid zijn. Homeopathische middelen kunnen hieraan iets toevoegen door hun specifieke werking: hoofdpijn, buikpijn, links of rechtspijn, stekende of zeurende pijn: bij ieder kenmerk van de pijn hoort een passend homeopathisch middel.

  • Bij kiespijn wordt bijvoorbeeld Plantago (weegbree) gebruikt. Plantago past bij een scherpe pijn in de tanden of kiezen, die uitstraalt naar het oor en die verergerd wordt door kou en aanraking.
  • Verbascum (koningskaars) en Spigelia zijn geweldige middelen bij aangezichtspijn en dan met name bij neuralgie (zenuwpijn) van de trigeminuszenuw.
  • Bij heftige buikpijn, veroorzaakt door menstruatie, galstenen of nierstenen, is Colocynthus (kolokwintpompoen) het middel van de eerste keus, vooral als de patiënt boos en geïrriteerd is, en als de pijn iets wordt verlicht door tegendruk en dubbelbuigen.
  • Euphorbia is van oudsher een homeopathische remedie bij brandende botpijnen die ’s nachts verergeren. Eupatorium (koninginnekruid) echter is weer zeer effectief bij de beurse pijn in alle botten die we kennen van koortsende ziektes als griep en knokkelkoorts (ook: Q-koorts).
  • Bij spierpijn wordt Rhus toxicodendron (poison ivy) veel gebruikt.  Inwendig ingenomen als  korrels werkt homeopathie veel beter dan smeersels en zalven bij allerlei vormen van spierstijfheid en overbelasting .

Homeopathie van A tot Z: Ischias en jicht

In het zesde deel van deze alfabetische miniserie komen we bij de I van Ischias en de J van jicht.

In het zesde deel van deze alfabetische miniserie komen we bij de I van Ischias en de J van jicht.

Ischias
Beklemming van de ischiaszenuw kan heftige pijnklachten in het been veroorzaken. Deze heupzenuw loopt aan de achterbuitenzijde van de bil via het bovenbeen naar de voet. Afklemming van deze zenuw kan ontstaan door een uitstulping van een tussenwervelschijf. In dat geval noemen we het een hernia en hiervoor is specialistische hulp in een ziekenhuis vereist. Bij afklemming van deze heupzenuw ter hoogte van de bil of het dijbeen door een andere oorzaak noemen we het ischias. Welke oorzaak voor deze beklemming zorgt, is meestal niet te vinden. Soms raakt de zenuw beklemd door een verrekking of een verkeerde beweging. Het gevolg hiervan is heftige pijn vanuit de bil uitstralend langs het bovenbeen naar beneden.

De behandeling van ischias bestaat uit rust, voorzichtige oefeningen, fysiotherapie en pijnstillers, maar daarnaast kan ook homeopathie verlichting geven. Een goed homeopathisch middel tegen ischias moet passen bij de speciale kenmerken van de aandoening, bijvoorbeeld zitten de klachten rechts of links, is er verbetering door warmte of kou, door strekken of buigen, etc.

Een paar voorbeelden zijn:
– Aconitum (Monnikskap) wordt gebruikt bij acute ischias, vooral als de ischias optreedt na inwerking van kou. De pijn maakt de patiënt onrustig en angstig en is ’s nachts erger en door iedere beweging.
– Colocynthis (Kolokwintpompoen) past vooral bij linkszijdige ischias met “trekkende, scheurende, schietende” pijn. De klachten verbeteren door warmte en liggen op de pijnlijke kant.
– Gnaphalium (Everlasting Flower, een soort droogbloem) past juist weer bij rechtzijdige pijnklachten met een doof gevoel en krampaanvallen in het been.
– Belladonna (Wolfskers) heeft de voorkeur bij acute aanvallen van ischiaspijn die ook net zo acuut weer verdwijnen.
Tot slot een paar homeopathische middelen voor bijzondere omstandigheden: Kalium bichromicum bij weersverandering, Iris versicolor na griep, Valeriana officinalis tijdens de zwangerschap en Zincum metallicum na oververhitting.

Jicht
Door ophoping van urinezuurkristallen (afbraakproducten van eiwitten) in het bloed kan een jichtaanval optreden in bepaalde gewrichten (vaak in de grote teen) met zwelling, warmte en heftige pijn. Het immuunsysteem van het lichaam reageert namelijk op deze kristallen alsof het schadelijke indringers zijn en vormt antistoffen die zo’n ontsteking veroorzaken.

Vroeger werd jicht de “Earl’s disease” genoemd, omdat het vooral voorkwam bij Bourgondische eters zoals graven, hertogen en de gegoede burgerij. Misschien heeft u ooit die aflevering van “Schone schijn” op de televisie gezien, waarin Hyacinth Bucket haar man Richard met verband om zijn voet laat rondlopen om iedereen te laten geloven dat hij jicht zou hebben. Jicht was volgens Hyacinth een chique ziekte, een ziekte waarmee je kunt laten zien dat je tot de hogere kringen behoort!

Het eten van veel dierlijke producten zoals melk, (orgaan)vlees en kaas levert veel urinezuren op en in combinatie met alcohol een verhoogde kans op jicht. Tegenwoordig zien we jicht ook vaak als bijwerking van medicijnen, bijvoorbeeld bij plastabletten. Naast een dieet en pijnstillers kan de huisarts middelen als colchicine en allupurinol adviseren.

Homeopathische geneesmiddelen kunnen zeer effectief zijn bij jicht, zowel bij de acute aanval als preventief. Dulcamara (Bitterzoet) wordt bijvoorbeeld gebruikt bij jicht en reumatische klachten door koud vochtig weer en door afkoeling. Colchicum autumnale (Herfsttijloos, de herfstkrokus) is ook een uitstekend homeopathisch jichtmiddel. Het past bij sensitieve mensen die uiterst gevoelig reageren op ruw gedrag en op licht, geluid en geuren. Overigens: het eerder genoemde colchicine wordt door deze plant geproduceerd.

Goede preventieve middelen die verdikkingen in de gewrichten kunnen voorkomen zijn Ammonium phosphoricum en Benzoïcum acidum.

Ischias en jicht zijn lastige en erg pijnlijke kwalen. Erg vervelend dus om hierdoor geplaagd te worden. Een geluk bij een ongeluk: beiden blijken goed op homeopathische middelen te reageren.

Homeopathie en gewrichtsklachten

In Nederland lijden 600.000 mensen aan artrose (met een slechte omschrijving: “gewrichtsslijtage”) en 70.000 mensen aan reumatoïde arthritis (zeg maar de klassieke reuma); een veelvoud hiervan heeft last van verschillende andere vormen van arthritis (“gewrichtsontsteking”), soms veroorzaakt door een virus of bacterie, soms door een overmaat aan urinezuurkristallen (jicht), maar meestal is de oorzaak onduidelijk.

In Nederland lijden 600.000 mensen aan artrose (met een slechte omschrijving: “gewrichtsslijtage”) en 70.000 mensen aan reumatoïde arthritis (zeg maar de klassieke reuma); een veelvoud hiervan heeft last van verschillende andere vormen van arthritis (“gewrichtsontsteking”), soms veroorzaakt door een virus of bacterie, soms door een overmaat aan urinezuurkristallen (jicht), maar meestal is de oorzaak onduidelijk.

Reguliere behandeling
Bij artrose raakt het gewrichtskraakbeen beschadigd onder invloed van leeftijd, overgewicht, overbelasting en blessures, waardoor het gewricht (van bijvoorbeeld de nek of de heup) zijn natuurlijke schokdemping verliest; het gevolg: stijfheid, functieverlies, kraken en pijn. De behandeling bestaat uit pijnstilling (paracetamol of sterker), injecties in het pijnlijke gewricht met corticosteroïden of (een nieuwe ontwikkeling) met hyaluronzuur, verder fysiotherapie en/of manuele therapie en soms vervanging van het kapotte gewricht door een prothese (kunstheup of kunstknie).

Bij arthritis gaat het om een acute of chronische ontsteking van één of meerdere gewrichten met als gevolg pijn, roodheid en zwelling en op langere termijn ook blijvende gewrichtsbeschadiging. Hier staat de behandeling met ontstekingsremmende pijnstillers, de zogenaamde NSAID’s, voorop zoals diclofenac, naproxen, ibuprofen. De nieuwe generatie van deze chemische stoffen (met namen als Movicox en Vioxx) geeft minder kans op complicaties van maag en darmen, iets wat bij de vroegere NSAID’s grote problemen kan opleveren.

Natuurgeneeskundige benadering
Gezonde voeding is van groot belang voor mensen met gewrichtsproblemen. Bekend is het ontstekingsremmend effect van een dieet met weinig dierlijke vetten (vlees, melk, kaas, eieren), maar wel regelmatig vette vis (makreel, haring, etc.). Ook omega-3-vetzuren (uit walnootolie en lijnzaadolie) zijn essentieel in dit dieet, deze vetzuren zijn net als visoliën als voedingssupplement verkrijgbaar. Er zijn nog veel meer uit de natuur afkomstige producten waarvan bekend is dat ze onze gewrichten beschermen zoals soja, avocado, haaienkraakbeen en de planten vrouwenmantel  en duivelsklauw . Veelbelovend zijn de natuurlijke stoffen glucosamine en chondroïtine die (ook door reumatologen) steeds vaker als voedingssupplement worden ingezet, ze versterken en beschermen ons eigen gewrichtskraakbeen.

Homeopathische geneesmiddelen
Homeopathie is een individuele geneeswijze, de middelen die we gebruiken moeten passen bij zo veel mogelijk aspecten van de patiënt. In het geval van gewrichtsklachten leert de ervaring dat we vaker een homeopathisch geneesmiddel van plantaardige oorsprong kiezen dat past bij o.a. de lokalisatie van de klachten, de soort pijn, de verergering of verbetering door beweging en de gevoeligheid voor warmte en kou. Een kleine greep uit de vele beschikbare middelen:
Bryonia alba (witte heggenrank): past bij stekende pijnen die verergeren door de minste beweging, een prachtig middel bij acute gewrichtontstekingen.
Ledum palustre (moerasrozemarijn): gewrichtspijnen van met name voet en enkel die verbeteren door koude kompressen.
Caulophyllum (vrouwenwortel): vliegende pijn en stijfheid in de kleine gewrichten, pijnlijke knobbeltjes op de vingergewrichten, een mooi middel voor vrouwen in de overgang.
Colchicum autumnale (herfttijloos): een klassiek middel tegen jicht, zeer pijnlijke ontstoken gewrichten (vooral de grote teen), klachten verergeren door vochtig en koud weer.
Bambusa (uit de verse stengelspruiten van bamboe): verhoogt de buigzaamheid en versterkt het bindweefsel van de rug.

Mijn ervaring bij de behandeling van gewrichtsklachten is dat naast reguliere medicatie een goed dieet, voedingssupplementen en homeopathische geneesmiddelen onmisbaar zijn.

Fibromyalgie

Een buitengewoon lastige kwaal die de laatste jaren steeds vaker lijkt voor te komen en vooral vrouwen treft, is fibromyalgie, wat letterlijk betekent: pijn in bindweefsel en spieren (het wordt ook wel eens spierreuma genoemd, hoewel het niets met reuma te maken heeft).

De klachten bestaan uit toenemende spierpijn en stijfheid, pijnlijke drukpunten over het hele lichaam, en slaapproblemen; men vermoedt dat de ziekte te maken heeft met zuurstofgebrek in de spieren, waardoor er kleine pijnlijke beschadigingen in het spierweefsel ontstaan.

Een buitengewoon lastige kwaal die de laatste jaren steeds vaker lijkt voor te komen en vooral vrouwen treft, is fibromyalgie, wat letterlijk betekent: pijn in bindweefsel en spieren (het wordt ook wel eens spierreuma genoemd, hoewel het niets met reuma te maken heeft).

De klachten bestaan uit toenemende spierpijn en stijfheid, pijnlijke drukpunten over het hele lichaam, en slaapproblemen; men vermoedt dat de ziekte te maken heeft met zuurstofgebrek in de spieren, waardoor er kleine pijnlijke beschadigingen in het spierweefsel ontstaan.

Omdat onderzoek bij neuroloog en reumatoloog vaak geen resultaat oplevert, leven veel fibromyalgie-patiënten met het gevoel dat ze ondanks de pijnen en de beperkingen die deze met zich meebrengen door de omgeving als aanstellers worden beschouwd.

Homeopathische behandeling
Omdat geen (fibromyalgie-)patiënt hetzelfde is, heeft een homeopathisch arts eerst een goed klachtensignalement nodig voor het vinden van het best passende homeopathische geneesmiddel. In dat kader zijn belangrijk de ontstaansgeschiedenis van de ziekte (bijv. zwangerschap, stress, fysieke overbelasting), de lokalisatie van de klachten (meer links of rechts bijv.), de invloed van warmte en kou, rust en beweging, weersverandering, tijdstip van de dag etc.

Ook het karakter van de patiënt is van belang: het lijkt erop dat de meeste fibromyalgie-patiënten erg precies en perfectionistisch zijn en koste wat kost af willen maken waar ze mee bezig zijn, onder het motto: “niet zeuren, doorgaan”; als zo’n situatie maar lang genoeg duurt zullen de spieren het vermogen om te ontspannen verliezen en in een spiraal van pijn en stijfheid terecht komen.

Het juiste homeopathische geneesmiddel kan deze spiraal doorbreken en op den duur het evenwicht in het spierweefsel herstellen. Veel toegepaste homeopathische middelen bij fibromyalgie zijn: wijnruit (Ruta), karmozijnbes (Phytolacca), rododendron en het mineraal koper (Cuprum).