Homeopathie bij verkoudheid

Nooit leuk, maar blijkbaar ontkomen we er niet aan: de meeste mensen hebben jaarlijks toch wel één of twee maal een verkoudheid te pakken.
De meest voorkomende klachten zijn een rauwe keel, verstopte neus of juist een loopneus met veel niezen, rillerigheid en een koortsig gevoel. Vaak komt er wat hoofdpijn bij en een lusteloos gevoel en soms doet het maagdarmkanaal mee met misselijkheid en diarree. Verkoudheden worden veroorzaakt door uiterst besmettelijke virussen die het hele jaar door aanwezig zijn, maar als we in de wintermaanden met de deuren en ramen gesloten dicht op elkaar zitten, is de kans veel groter om zoveel van het virus binnen te krijgen dat je er ziek van wordt.

Wat helpt?
Het verkoudheidsvirus wordt via de lucht en lichamelijk contact (vorral de handen) overgedragen, dus regelmatig de handen wassen en terughoudend zijn met zoenen en het geven van handen helpt echt. Antibiotica werken niet tegen virussen, ze helpen wel bij infecties veroorzaakt door een bacterie. Met andere woorden: een verkoudheidsvirus krijg je niet klein met antibiotica. Een verhoogde concentratie zink in de slijmvliezen lijkt het verkoudheidsvirus wel wat af te remmen, dus het gebruik van zinkzuigtabletten zou zinvol kunnen zijn. Veel mensen lijken ook baat te hebben bij een hoge dosis vitamine C, maar of dit ook voor iedereen geldt, moet nog onderzocht worden.

Plantaardige producten waarvan is vastgesteld dat ze enig positief effect hebben bij verkoudheden zijn vlierbesextracten, pelargonium (een Afrikaanse geraniumsoort) en de bekende purperhoed Echinacea. De smalle purperhoed is een zonnebloemachtig plantje met infectiewerende kwaliteiten dat vroeger bij kraamvrouwenkoorts, slangenbeten en steenpuisten werd gebruikt. De tegenwoordig alom verkrijgbare Echinacea bevat de róde purperhoed. Voor mensen die baat hebben bij Echinacea is mijn advies: gebruik het alleen kortdurend bij (dreigende) griep of verkoudheid, maar niet zomaar maanden of jaren achtereen, want het effect kan dan juist averechts zijn.

Homeopathische aanpak
Een homeopathische behandeling komt in beeld als iemand steeds maar weer opnieuw verkouden wordt. Meestal spelen dan op de achtergrond zaken mee als verminderde weerstand, allergische aanleg, problemen met neus- en keelamandelen en klachten van de neusbijholten. Geen mens is hetzelfde en ook een verkoudheid geeft bij iedere patiënt weer andere symptomen.

Bij de homeopathie wordt een middel gezocht dat precies past bij die éne persoon met die éne specifieke verkoudheid. Deze middelen kunnen van minerale oorsprong zijn, zoals Natrium mutiaticum of Ferrum phosphoricum. Echter: hoe acuter de klachten zijn, hoe eerder we een middel van plantaardige afkomst geven, bijvoorbeeld Belladonna (wolfskers), Quillaya en Saponaria (bevatten zeepachtige stoffen, saponinen), Sticta pulmonaria (longenmos) en Bryonia (heggerank).

Er wordt wel gezegd: zonder medicijnen duurt een verkoudheid een week en met medicijnen zeven dagen, maar een goed afgestemd homeopathisch middel kan de last van verkoudheidsklachten wel verminderen en de vatbaarheid voor nieuwe verkoudheden helpen verbeteren.

Homeopathie van A tot Z: Keelpijn-Kneuzingen-Koortslip

In deze aflevering over kleine maar lastige aandoeningen staat de homeopathische aanpak van keelpijn, kneuzingen en koortsuitslag centraal. Uiteraard geldt weer: bij twijfel en bij aanhoudende klachten uw arts raadplegen.

Keelpijn
Je kunt pijn in je keel krijgen door teveel praten, rook of scherp eten, maar keelpijn die doorzet wordt vrijwel altijd veroorzaakt door een verkoudheidsvirus dat zich ook graag in de neus en de luchtpijp nestelt. De welbekende gevolgen van een verkoudheidsvirus zijn een rauwe keel, snotteren en hoesten. Vaak is gewoon uitzieken de enige remedie. Ter ondersteuning kan iedereen uit het grote aanbod aan gorgeldrankjes en zuigtabletten zijn eigen keus maken. Over de werkzaamheid hiervan voor de genezing zijn de meningen nog altijd verdeeld, maar door ergens op te zuigen ontstaat extra speeksel waardoor de keel gesmeerd wordt. Ook iets meer drinken heeft dit effect. Het is beter om suiker en melkproducten te vermijden, want dat zorgt voor extra slijm in de keel.

In mijn eigen praktijk heb ik goede ervaringen met specialistische homeopathische middelen als Quillaya en Saponaria (zeepkruid), hiermee kan een keelverkoudheid vaak in de kiem worden gesmoord. Het is dus wel raadzaam om hier op tijd mee te beginnen.

Als vergrote keelamandelen de oorzaak zijn van terugkerende keelklachten zijn middelen als Barium carbonicum, Agraphis (wilde hyacinth) en Mercurius (bij ontstekingen) zeer effectief. Met deze homeopathische geneesmiddelen kan het operatief laten verwijderen van de amandelen vaak voorkomen worden.

Kneuzingen
Bij alle bloeduitstortingen, zwellingen en kneusplekken is Arnica montana (valkruid) het homeopathische middel van de 1e keus. Arnicazalf kan op deze plekken worden gesmeerd, maar pas op: deze zalf níet op open wonden smeren! Het beste is het echter om Arnicatabletten te slikken.Naast Arnica geef ik in mijn praktijk ook het madeliefje (Bellis perennis, werkt goed op diepere weefsels), de smeerwortel (Symphytum, werkt goed bij spierkneuzingen en oogletsel) en sintjanskruid (Hypericum, prima middel bij zenuwletsel).

Koortslip
Koortsuitslag wordt veroorzaakt door het herpesvirus. Heb je dit virus eenmaal in je lichaam dan raak je het haast niet meer kwijt. Bij koorts, teveel zon, huidbeschadiging, stress neemt dit virus zijn kans (weer) waar om toe te slaan. De koortsuitslag ontstaat meestal op de lippen en rond de mond, soms zelfs tot op en in de neus. Het kondigt zich aan met een pijnlijk en branderig gevoel, waarna spoedig blaasjes ontstaan die na enige dagen weer indrogen.

De gewone behandeling bestaat uit insmeren met Zinkzalf, eventueel aangevuld met Aciclovir, een virus remmende stof.

Het beste homeopathische geneesmiddel is Natrium muriaticum (gemaakt van gewoon zout). Het vermindert de omvang en de duur van de uitslag en wat belangrijker is: het herpesvirus steekt daarna minder vaak de kop weer op. Behandeling en preventie in één keer! Zo is homeopathie op zijn best!

Homeopathie bij allergieën

De cijfers liegen er niet om: één op de vier Nederlanders heeft aanleg voor allergie, 20 tot 30 procent van de bevolking heeft last van een ademhalingsallergie, 6 procent van de kinderen heeft een voedselallergie. Ieder jaar verdubbelt het aantal allergische patiënten, men verwacht zelfs dat in 2010 de helft van de jonge kinderen allergisch zal zijn. Deze explosieve toename van het aantal allergiepatiënten wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol, maar ook luchtvervuiling, antibioticagebruik en vaccinaties. We zijn in de loop der tijd anders gaan eten: meer suiker, meer exotische voedingsmiddelen en er zijn meer bloeiende en uitheemse planten in de natuur. Veel kinderen spelen tegenwoordig weinig buiten en groeien daardoor op in een té schone leefomgeving: ook dat lijkt een belangrijke oorzaak te zijn bij het ontstaan van allergische reacties.

De cijfers liegen er niet om: één op de vier Nederlanders heeft aanleg voor allergie, 20 tot 30 procent van de bevolking heeft last van een ademhalingsallergie, 6 procent van de kinderen heeft een voedselallergie. Ieder jaar verdubbelt het aantal allergische patiënten, men verwacht zelfs dat in 2010 de helft van de jonge kinderen allergisch zal zijn.

Deze explosieve toename van het aantal allergiepatiënten wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol, maar ook luchtvervuiling, antibioticagebruik en vaccinaties. We zijn in de loop der tijd anders gaan eten: meer suiker, meer exotische voedingsmiddelen en er zijn meer bloeiende en uitheemse planten in de natuur. Veel kinderen spelen tegenwoordig weinig buiten en groeien daardoor op in een té schone leefomgeving: ook dat lijkt een belangrijke oorzaak te zijn bij het ontstaan van allergische reacties.

Allergische overgevoeligheid
In ons lichaam werkt het zogenaamde immuunsysteem. Zogauw een schadelijke stof ons lichaam binnenkomt, gaat dit systeem aan de slag om deze stof onschadelijk te maken en zo ons lichaam gezond te houden. Een allergie is een overdreven heftige reactie van dit afweersysteem op ogenschijnlijk vrij onschuldige stoffen. Om een aantal bekende allergieveroorzakers te noemen: voedingsmiddelen als melk, noten en fruit; verder cosmetica, wol, huisstof(mijt), stuifmeel, gras, honden, katten, paarden, vogels, nikkel en vele soorten geneesmiddelen. Eczeem, astma, darmstoornissen en hooikoorts zijn de bekendste gevolgen met de daarbij behorende klachten als jeuk, benauwdheid, diarrhee, niezen, tranende ogen, netelroos (“galbulten”) etc. Heel lastig en vervelend, vooral omdat je in het begin vaak helemaal niet weet waar je precies zo overgevoelig op reageert.

Homeopathisch praktijkvoorbeeld
Arno is een lange, bleke, onrustige jongen van 10 jaar. Zijn moeder vertelt dat hij al als heel klein kind veel last had van steeds terugkerende verkoudheden, middenoorontstekingen en eczeem. De laatste jaren is hij ook steeds vaker benauwd. Arno denkt zelf dat het aan de kat ligt. Voor zijn astma krijgt hij inhalatiemedicijnen van de huisarts.

Om de allergische aanleg van Arno aan te pakken, krijgt hij allereerst het homeopathische middel Tuberculinum. Oorspronkelijk werd Tuberculinum gemaakt van tuberculoseweefsel. Dat klinkt misschien een beetje griezelig, maar door het bewerken tot homeopathisch geneesmiddel hoeft u voor zo’n middel niet bang te zijn.

Nadat hij dit middel twee keer heeft ingenomen, valt het iedereen op dat Arno rustiger wordt en hij merkt zelf dat hij veel minder heftig op de kat reageert.

In het hooikoortsseizoen, als de grassen bloeien, geef ik hem Sabadilla (nieskruid). Het helpt prima bij hem tegen het niezen en de benauwdheid. Nadat ook deze klachten duidelijk verbeterd zijn, geef ik hem nog Calcium phosphoricum, een homeopathisch middel dat heel goed bij de gehele persoonlijkheid van Arno past. Homeopathische artsen noemen zo’n persoonlijk passend middel een constitutiemiddel. Arno voelt zich hierna letterlijk beter in zijn vel zitten, zijn eetlust is toegenomen en zijn eczeem is bijna helemaal weg. Opvallend is ook dat zijn schoolprestaties duidelijk verbeteren!

Bij de behandeling van allergieën geeft de homeopathische arts vaak eerst een middel om de allergische aanleg te verminderen, daarna een middel om de acute klachten aan te pakken en tenslotte een constitutiemiddel: bij Arno en zijn moeder kan de homeopathie niet meer stuk.

Homeopathie en hyperventilatie

Vanaf het eind van de jaren zestig werd hyperventilatie een bekend verschijnsel in ons dagelijks leven. Of je had er zelf last van, of je kende wel iemand die hyperventileerde. De laatste jaren lijkt het wel alsof hyperventilatie niet meer bestaat. Waarschijnlijk komt dat omdat medici het niet meer zien als een aparte kwaal, maar meer als onderdeel van angst en paniekstoornissen.

Vanaf het eind van de jaren zestig werd hyperventilatie een bekend verschijnsel in ons dagelijks leven. Of je had er zelf last van, of je kende wel iemand die hyperventileerde. De laatste jaren lijkt het wel alsof hyperventilatie niet meer bestaat. Waarschijnlijk komt dat omdat medici het niet meer zien als een aparte kwaal, maar meer als onderdeel van angst en paniekstoornissen.

Wat is hyperventilatie?
Om te kunnen leven, ademt een mens zuurstof in en koolzuur weer uit. De ademhaling past zich normaal gesproken automatisch aan als er door, bijvoorbeeld sporten, meer zuurstof in het lichaam nodig is om een prestatie te kunnen leveren. Is het lichaam in rust, wanneer we slapen, dan gaat het aantal keren dat we ademen vanzelf omlaag.

Sneller ademen dan het lichaam op dat moment nodig heeft, dàt is hyperventilatie. Ook door emoties, stress, angst en vermoeidheid kan de ademhalingsfrequentie omhoog gaan. Er komt dan teveel ongebruikte zuurstof in het lichaam, maar nòg belangrijker: er wordt teveel koolzuur uitgeademd, waardoor het bloed minder zuur wordt en daardoor minder calciumionen gaat bevatten.

Deze kleine chemische verandering in het bloed is volkomen onschuldig, maar zorgt wel voor allerlei klachten, zoals benauwdheid en een drukkend, pijnlijk gevoel op de borst. Deze klachten kunnen op hun beurt weer onrust, angstgevoelens en paniek oproepen.

Hyperventilatie: de klachten
Zoals eerder beschreven kan hyperventilatie leiden tot benauwdheid en pijn op de borst, maar ook tot tintelingen, kramp, duizeligheid, hartkloppingen, een droge mond, hoofdpijn, een licht gevoel in het hoofd, wazig zien. Logisch dat je van dit soort verschijnselen behoorlijk angstig kunt worden, waardoor automatisch de ademhaling zich weer versnelt, het hyperventileren toeneemt en de bijbehorende klachten daardoor ook.

Wat is er aan te doen?
Vroeger werd mensen met hyperventilatie aangeraden om in een plastic zakje te ademen. Dat was, en is nog steeds, een goede manier om de overmatig uitgeademde koolzuur weer binnen te krijgen. Ook heel lang de adem inhouden, waardoor er geen extra zuurstof in het lichaam komt, is een goede methode. Lichaamsbeweging, bijvoorbeeld snel de trap op en af rennen, zorgt ervoor dat de overmatige zuurstof wordt verbruikt en leidt vaak ook tot verbetering van de klachten. Ademtherapie, ontspanningsoefeningen of hulp van een psycholoog om eventuele angstgevoelens aan te pakken, kunnen op de langere termijn nuttig zijn.

Homeopathische middelen kunnen ook snel en effectief verlichting geven bij een hyperventilatie-aanval. Deze homeopathische middelen moeten dan wel zoveel mogelijk passen bij de individuele hyperventilatie-verschijnselen van de patiënt. Bijvoorbeeld:
Argentum nitricum: u bent zo nerveus en verkrampt, dat u het gevoel krijgt dat alles misloopt, in het donker zijn maakt angstig en benauwd.
Gelsemium (gemaakt van de Carolinajasmijn): u trilt van paniek en zenuwen en heeft knikkende knieën en last van diarree.
Arsenicum album: u loopt onrustig heen en weer en bent angstig om alleen te zijn, vooral als het donker is. Ignatia amara: de hyperventilatie-aanval gaat gepaard met een brok in de keel, huilen en hysterisch gedrag.
Aconitum napellus (monnikskap): dit homeopathisch middel staat op de eerste plaats bij acute paniek en (doods)angst, gepaard met hartkloppingen en hyperventilatie.
Spongia tosta (zeespons): een effectief middel bij nachtelijke paniek met wakker schrikken en het gevoel te stikken.

Hyperventilatie is geen ernstige ziekte, maar kan iemands dagelijks leven behoorlijk lastig maken. Met het doorbreken van de vicieuze cirkel van oppervlakkig ademen, klachten en angstgevoelens is het probleem vaak al grotendeels opgelost.

Homeopathie bij hoest

Een onlosmakelijk onderdeel van een stevige verkoudheid is vaak hoesten. Dat hoesten is iets wat wij onbewust doen, het is anders gezegd een reflex. Er bevindt zich iets in de keel, de luchtpijp of de longen en nog vóór we hier zelf iets over beslissen, geven de hersenen automatisch het signaal “hoesten” aan ons lichaam. Zo’n hoestreflex kan nuttig zijn, bijvoorbeeld als er slijm moet worden opgehoest, maar ook heel lastig als het een droge kriebelhoest betreft. Iedereen heeft waarschijnlijk wel eens, met kromme tenen, in een zaal gezeten met een niet te onderdrukken hoestbui. Hoe meer je probeert niet te hoesten, hoe erger het wordt! Hoesten kan ook levensreddend zijn wanneer we ons plotseling verslikken. Zelfs jeuk in de oren kan ervoor zorgen dat we gaan hoesten.

Een onlosmakelijk onderdeel van een stevige verkoudheid is vaak hoesten. Dat hoesten is iets wat wij onbewust doen, het is anders gezegd een reflex. Er bevindt zich iets in de keel, de luchtpijp of de longen en nog vóór we hier zelf iets over beslissen, geven de hersenen automatisch het signaal “hoesten” aan ons lichaam. Zo’n hoestreflex kan nuttig zijn, bijvoorbeeld als er slijm moet worden opgehoest, maar ook heel lastig als het een droge kriebelhoest betreft. Iedereen heeft waarschijnlijk wel eens, met kromme tenen, in een zaal gezeten met een niet te onderdrukken hoestbui. Hoe meer je probeert niet te hoesten, hoe erger het wordt! Hoesten kan ook levensreddend zijn wanneer we ons plotseling verslikken. Zelfs jeuk in de oren kan ervoor zorgen dat we gaan hoesten.

Bekend zijn ook de hoestklachten als gevolg van het slikken van sommige medicijnen tegen hoge bloeddruk (ACE-remmers). Infecties van de luchtwegen, longemfyseem, allergie, nervositeit en roken: er zijn heel veel omstandigheden waarin hoest kan optreden. Omdat de onderliggende oorzaken zo verschillend kunnen zijn, is het altijd belangrijk om bij aanhoudende, onbegrepen hoestklachten de huisarts te raadplegen. Slijmoplossers, tijmstroop en soms antibiotica en prednison worden gebruikt bij “productieve” hoest, hoest waarbij slijm wordt opgehoest. Bij een droge prikkelhoest kan de kriebel worden onderdrukt met noscapine of codeïne.

Homeopathische middelen bij hoest
Hoest kan zich dus onder heel verschillende omstandigheden voordoen en gaat vaak samen met zeer typerende verschijnselen, die bij de keuze van het beste homeopathische geneesmiddel van groot belang zijn. Om de karakteristieke kenmerken van een aantal homeopathische hoestmiddelen te illustreren, duiken we even in de Materia Medica boeken, waarin de speciale eigenschappen staan beschreven van duizenden homeopathische geneesmiddelen.

  • Drosera rotundifolia (Ronde zonnedauw, een vleesetend plantje) wordt toegepast bij opeenvolgende aanvallen van een snelle, diep blaffende of verstikkende, langdurige en onophoudelijke hoest, soms gevolgd door kokhalzen en overgeven. Het hoesten verergert na middernacht: “spoedig nadat het hoofd het kussen heeft geraakt”, zoals het in de Materia Medica boeken wordt verwoord. Vroeger werd Drosera veel bij tuberculose gebruikt. Het is nog steeds een geweldig middel bij kinkhoest.
  • Rumex crispus (Krulzuring) past bij een droge, kwellende hoest. Iedere inademing geeft een kriebel als van een veer of stof in de keel en de hoester heeft de neiging om constant de mond te bedekken om iedere prikkel te vermijden.
  • Mangaan (Mangaanacetaat) heeft een specifieke werking op het strottenhoofd en de luchtpijp. Het is daarom een goed homeopathisch middel voor sprekers en zangers. Volgens de Materia Medica boeken “loopt de patiënt voortdurend te kuchen en schraapt doorlopend de keel, tot ergernis van iedereen.” Mangaan past bij chronische heesheid, een schorre stem en bij hoest die ‘s avonds verergert, maar verbetert door te gaan liggen.
  • Spongia tosta (geroosterde zeespons) wordt gegeven bij een verstikkende hoest; de hoester wordt met een schrik wakker en denkt te zullen stikken. De hoest klinkt hol, blaffend, kraaiend of zagend. Spongia is een goed middel tegen hoest die samenhangt met schildklierproblemen.

Homeopathie en hooikoorts

Net zoals op huisstof en voedingsmiddelen kunnen mensen ook overgevoelig reageren op de kleine in de lucht zwevende stuifmeeldeeltjes van planten, bomen en grassen. Deze stuifmeeldeeltjes worden ook wel pollen genoemd en de allergie voor deze pollen kennen we als hooikoorts: hevige niesbuien, waterige neusloop, tranende ogen, jeukende ogen, neus en keel, soms ook (astmatische) benauwdheid en vaak een algeheel vermoeid gevoel.

Net zoals op huisstof en voedingsmiddelen kunnen mensen ook overgevoelig reageren op de kleine in de lucht zwevende stuifmeeldeeltjes van planten, bomen en grassen. Deze stuifmeeldeeltjes worden ook wel pollen genoemd en de allergie voor deze pollen kennen we als hooikoorts: hevige niesbuien, waterige neusloop, tranende ogen, jeukende ogen, neus en keel, soms ook (astmatische) benauwdheid en vaak een algeheel vermoeid gevoel.

Pollenkalender
Bij droog en winderig weer hebben hooikoortspatiënten de meeste last van het rondzwevende stuifmeel, maar de klachten zijn ook afhankelijk van de bloeiperiode van bomen, planten en grassen. De pollen die de meeste klachten veroorzaken zijn die van de els (bloeitijd december tot en met eind april), de berk (begin april tot half juni), grassen (half april tot eind oktober) en de bijvoet (eind juli tot eind september).

Hooikoortsmedicijnen
De huisarts schrijft meestal antihistaminica voor bij hooikoortsklachten: deze middelen (bijv. Triludan, Zyrtec, Claritine) remmen het vervelende effect van histamine, de stof die vrijkomt in de slijmvliezen van overgevoelige mensen na contact met stuifmeeldeeltjes. Preventief wordt cromoglicaat, een stof oorspronkelijk bereid uit de schermbloemige plant fijn akkerscherm, toegepast in neusspray (Lomusol) of oogdruppels (Opticrom). Ook een injectiekuur met zogenaamde desensibilisatievloeistof (bijv. Pollinex), geruime tijd vóór aanvang van het hooikoortsseizoen, kan de klachten doen verminderen.

Homeopathische behandeling
De beste homeopathische behandeling is zoals altijd met een constitutiemiddel, dit is een homeopathisch geneesmiddel dat niet alleen bij de allergische klachten past maar vooral overeenkomt met het totaalbeeld van iemands lichamelijke en emotionele eigenschappen; een constitutiebehandeling kan het beste buiten het hooikoortsseizoen gestart worden; tijdens het seizoen, als de klachten op hun hoogtepunt zijn, is men aangewezen op een symptomatische behandeling gericht op het tijdelijk verminderen of opheffen van de klachten.

De meest eenvoudige aanpak is dan om een vrij verkrijgbaar regulier of natuurlijk middel te kopen bij drogist of apotheek. Een meer verfijnde manier om hooikoortssymptomen te verlichten is het gebruik van een enkelvoudig homeopathisch geneesmiddel, waarin één specifieke stof zit die zoveel mogelijk overeenkomt met de klachten van de individuele patiënt.

Een paar voorbeelden:
Allium cepa (de ui): waterige neusloop zonder veel niezen, brandende neus en oogleden.
Ambrosia: niezen, verstopt gevoel neus en hoofd, veel tranen en ondraaglijke jeuk aan de oogleden.
Aralia: frequent niezen met grote hoeveelheden waterige, scherpe neusloop met zoutige smaak, hoest en benauwdheid.
Euphrasia (de ogentroost): overvloedige uitscheiding uit neus en ogen, brandende en opgezette oogleden.
Naphtalinum (een koolteerverbinding): niezen, ontstoken en pijnlijke ogen, heet hoofd, langdurige hoestaanvallen.
Sabadilla (het nieskruid): krampachtig niezen met loopneus en rode, waterige ogen, jeuk in de neus, overgevoeligheid voor geuren.
Wyethia: jeuk in neus en keel, constant schrapen en kuchen, niezen en snel zweten.

In de Materia Medica staan nog meer dan honderd andere homeopathische middelen bij hooikoorts beschreven: genoeg mogelijkheden dus voor een individuele aanpak!

Reuk

Ons reukorgaan, hoog achter in de neusholte gelegen, heeft het vermogen om geuren van parfum, bloemen en lekker eten om te zetten in signalen naar de hersenen, die door ons als heel aangenaam worden ervaren; op dezelfde wijze ontstaan door het ruiken van bijvoorbeeld vuur, bedorven voedsel of een gaslek alarmprikkels, die ons waarschuwen voor dreigend gevaar. Als het eten ons goed smaakt, komt dat meer door prikkeling van het reukorgaan dan door prikkeling van onze smaakpapillen.

Ons reukorgaan, hoog achter in de neusholte gelegen, heeft het vermogen om geuren van parfum, bloemen en lekker eten om te zetten in signalen naar de hersenen, die door ons als heel aangenaam worden ervaren; op dezelfde wijze ontstaan door het ruiken van bijvoorbeeld vuur, bedorven voedsel of een gaslek alarmprikkels, die ons waarschuwen voor dreigend gevaar. Als het eten ons goed smaakt, komt dat meer door prikkeling van het reukorgaan dan door prikkeling van onze smaakpapillen.

Geuren hebben ook een emotionele kant, ze passen in onze herinnering bij prettige of vervelende gebeurtenissen. Voorafgaand aan een migraine- of epilepsieaanval kunnen sommige mensen zelfs niet-aanwezige geuren ruiken (een soort fata morgana van de neus).

Bij reukproblemen die ontstaan door plaatselijke zwelling van het neusslijmvlies (zoals bij allergie en neusverkoudheid) kunnen bepaalde neussprays effectief zijn; bij vergrote neusamandelen of neuspoliepen kan operatief ingrijpen door een keel-neus-oorarts noodzakelijk zijn. Blijvend reukverlies ontstaat vooral na een heftige neusverkoudheid en is moeilijker op reguliere wijze te behandelen; homeopathische therapie is dan vaak een snel en effectief alternatief.

Verlies van reukvermogen
Een kleine greep uit de vele homeopathische middelen:
– Agrapis nutans (wilde hyacint): bij kinderen die slecht praten, horen en ruiken door vergrote neusamandelen.
– Ammonium carbonicum (hertshoornzout): bij chronisch verstopte neus en neusbijholteontstekingen met verlies van reukvermogen.
– Amygdalus persica (gemaakt van de perzikboom): niet zo vaak gebruikt maar effectief bij de combinatie van reukverlies met overgeven en niet verdragen van alle voedsel.
– Bariumzouten: bij kinderen die laat leren praten en zich ook verder te traag ontwikkelen; terugkerende amandelontstekingen zijn kenmerkend voor deze kinderen.
– Kaliumbichromaat: bij reukstoornissen die in verband staan met terugkerende neusverkoudheden en neusbijholteontstekingen met dik taai snot.
– Kalium jodatum: bij reukstoornissen die in verband staan met allergische klachten (zoals hooikoorts) met veel niesbuien en waterig snot.
– Teucrium marum verum (amberkruid) en Lemna minor (klein kroos): zijn prachtige homeopathische middelen bij neuspoliepen.

Versterkt reukvermogen
Ook tevéél ruiken kan buitengewoon hinderlijk zijn: zo wordt bijvoorbeeld in de homeopathische boeken bij het jichtmiddel Colchicum (herfsttijloos) beschreven: “ziekelijk verhoogd reukvermogen, misselijk bij het ruiken van geuren, tot flauwvallen toe”.

Tijdens de zwangerschap kan het reukvermogen ook versterkt zijn, vaak in combinatie met misselijkheid en overgeven; naast Colchicum zijn Sepia (gemaakt van een inktvis), Symphoricarpus (sneeuwbes) en Nux vomica (braaknoot) in dat geval effectieve homeopathische middelen.

Astma

De laatste twintig jaar is het aantal astmapatiënten opvallend aan het toenemen; astma begint meestal op jonge leeftijd met plotselinge aanvallen van benauwdheid, piepende ademhaling en soms hoesten; in bepaalde families komt astma vaker voor, meestal speelt een bepaalde allergische gevoeligheid (huisstof, dieren, hooikoorts) mee, al of niet gecombineerd met eczeem. Naast allergische factoren kunnen ook koud of vochtig weer, inspanning of heftige emoties een astma-aanval uitlokken.

De laatste twintig jaar is het aantal astmapatiënten opvallend aan het toenemen; astma begint meestal op jonge leeftijd met plotselinge aanvallen van benauwdheid, piepende ademhaling en soms hoesten; in bepaalde families komt astma vaker voor, meestal speelt een bepaalde allergische gevoeligheid (huisstof, dieren, hooikoorts) mee, al of niet gecombineerd met eczeem. Naast allergische factoren kunnen ook koud of vochtig weer, inspanning of heftige emoties een astma-aanval uitlokken.

De toename van het aantal astmapatiënten wordt wel toegeschreven aan veel nieuwe allergische prikkels (zoals luchtverontreiniging, toevoegingen in voedsel, etc.) en aan het feit dat de immunologische afweer in de kindertijd minder wordt geprikkeld door grotere hygiëne en steeds meer inentingen (waardoor kinderziektes praktisch verdwijnen).

Homeopathische behandeling
De reguliere behandeling van astma bestaat naast anti-allergische maatregelen en medicatie uit het (meestal langere tijd) inhaleren van medicijnen met bijnierschorshormonen (corticosteroïden) en luchtwegverwijdende middelen (zoals Ventolin, Serevent).

Om een goed en passend homeopathisch geneesmiddel te vinden tegen astma wordt een (vergiftigings)beeld uit de natuur gezocht dat zoveel mogelijk lijkt op de karakteristieke symptomen van de astma; van belang zijn het tijdstip van de aanval, de uitlokkende factoren (warmte, kou, vochtig weer, inspanning, emoties), het soort slijmproduktie (taai, groen, geel, los, vast etc.) alsmede het gedrag van de patiënt tijdens een aanval.

Homeopathische astmamiddelen
Om een idee te geven van de dagelijkse homeopathische praktijk volgen hier een paar voorbeelden van homeopathische geneesmiddelen bij astma:
– Sulfur (zwavel): benauwdheid bij het wakker worden, vooral na slapen in een (te) warme kamer; de astma wisselt vaak af met eczeem; warmelijke, vaak wat wanordelijke types met een driftig, explosief karakter.
– Arsenicum album: astma-aanval begint vaak rond middernacht, de patiënt is rusteloos en angstig en vermijdt vreemd genoeg frisse lucht, maar zit het liefst in een warme kamer; hele ordelijke, tengere, nerveuze mensen.
– Kalium carbonicum: benauwd wakker worden rond 3 uur ’s nachts, zit het liefst rustig rechtop in bed om adem te kunnen krijgen; serieuze, plichtsgetrouwe mensen.
– Lycopodium (gemaakt van de plant Wolfsklauw): hierbij begint de astma-aanval vaak aan het einde van de middag; patiënten die dol zijn op zoetigheid en heet drinken; neiging tot opgeblazen buik.
– Natriumsulfaat: veel gegeven homeopathisch geneesmiddel bij astmatische kinderen; benauwdheid verergert tussen 4 en 5 uur ’s nachts vooral bij vochtig-koud weer (mist!); meestal kinderen met een gesloten karakter.

Homeopathie thuis
Omdat astma zich niet goed leent voor zelfmedicatie, wil ik deze keer twee recente homeopathische boeken voor een breed publiek onder de aandacht brengen:

Wat voor type bent u? (Frans Kusse, homeopathisch arts, uitg. Homeovisie); meer dan vijftig veel voorkomende geneesmiddel-typen op een boeiende manier beschreven.

De complete familiegids voor homeopathie (uit het Engels vertaald, uitg. Terra/Lannoo); een prachtig geïllustreerd en zeer informatief boek met veel adviezen voor homeopathische zelfzorg.

Verkouden kinderen

Sommige kinderen kunnen regelmatig, en naar het lijkt zonder enige aanleiding, grieperig worden: het hoofd en de neus zitten vol, het kind is afwisselend rillerig en zweterig, de temperatuur kan wel tot ruim over de 39 graden stijgen. Het zieke kind maakt een duffe, afwezige indruk en klaagt over een beurse pijn in alle botten en spieren (een gevoel dat we goed kennen als we als volwassenen griep krijgen).

Sommige kinderen kunnen regelmatig, en naar het lijkt zonder enige aanleiding, grieperig worden: het hoofd en de neus zitten vol, het kind is afwisselend rillerig en zweterig, de temperatuur kan wel tot ruim over de 39 graden stijgen. Het zieke kind maakt een duffe, afwezige indruk en klaagt over een beurse pijn in alle botten en spieren (een gevoel dat we goed kennen als we als volwassenen griep krijgen).

Verminderde weerstand
Als een kind steeds maar weer koortsig en verkouden wordt, kan dit bijvoorbeeld veroorzaakt worden door problemen met de buis van Eustachius, vergrote neus- en keelamandelen, of door een astmatische aanleg. Als er geen duidelijke oorzaak is aan te wijzen voor de terugkerende klachten lijkt het wel alsof er “gewoon” een verminderde weerstand tegen infecties bestaat bij deze kinderen.

Composieten (zonnebloemachtigen)
Een homeopathisch arts geeft bij kinderen met verminderde weerstand vaak een homeopathisch middel dat bereid is uit de uitgebreide familie van de Composieten of zonnebloemachtigen. De totale familie bestaat uit wel 25.000 soorten die over de hele wereld in alle klimaten groeien. Tot deze familie behoren bijvoorbeeld de artisjok, witlof, sla en andijvie, maar ook het madeliefje, de zonnebloem, paardenbloem, korenbloem, kamille, duizendblad, de aster en de goudsbloem.

Waterhennep
Een plant uit de composietenfamilie die we homeopathisch vaak in de acute fase van verkoudheid gebruiken is de waterhennep (Eupatorium); in het Materia Medica-boek lezen we het oorspronkelijke vergiftigingsbeeld van deze plant dat overeenkomt met de ons welbekende griepverschijnselen: “hevige, zeurende pijn in de botten alsof ze zullen breken; beurs gekneusd gevoel in de spieren van borst, rug en ledematen; rusteloosheid, misselijkheid en rillerigheid; bonzende hoofdpijn, rauw gevoel in keel en luchtpijp; hevige koude rillingen die beginnen op de rug”.

Homeopathie thuis
Een zonnebloemachtig plantje dat inmiddels door half Nederland geslikt lijkt te worden is de smalle purperhoed (Echinacea). Het is inderdaad een plant met goede infectiewerende kwaliteiten (vroeger werd het bv. bij kraamvrouwenkoorts, slangenbeten en steenpuisten gebruikt), maar in de vorm waarin het tegenwoordig alom verkrijgbaar is, is het plantje zo weinig homeopathisch gepotentieerd dat het bij langdurig gebruik juist infecties, puisten en zweren en ook vermoeidheid kan opwekken.

Mijn advies: kortdurend gebruiken bij dreigende griep of verkoudheid, maar niet zomaar maanden (of jaren) achter elkaar innemen, want dan is het effect averechts!