Homeopathie van A tot Z: Menstruatieklachten

In september 1996 werd de eerste aflevering van deze artikelenreeks over homeopathie gepubliceerd in de wijkkrant Nummer 1. Inmiddels zijn we meer dan 70 publicaties en ruim 15 jaar verder! Wilt u een eerder verschenen artikel nog eens nalezen: op de website staan alle artikelen die eerder in de Nummer 1 verschenen zijn. In de serie A tot Z gaat het deze keer over de menstruatie en het premenstruele syndroom (PMS).

Menstruatieklachten
Bij de meeste vrouwen duurt de menstruatiecyclus ongeveer 4 weken. Door een maandelijks terugkerend samenspel van hormonen, vooral oestrogeen en progesteron, vindt in de eierstokken de rijping van een eicel plaats. Daarna vindt de eisprong plaats en wordt in de baarmoeder het slijmvlies opgebouwd voor innesteling van een bevruchte eicel. Is er geen bevruchte eicel, met andere woorden: er is geen zwangerschap ontstaan, dan is het opgebouwde baarmoederslijmvlies overbodig geworden. Het wordt door het lichaam afgestoten (de menstruatie) en de hele cyclus begint weer opnieuw.

De menstruatie of ongesteldheid kan met zoveel pijn en bloedverlies gepaard gaan dat grote hoeveelheden pijnstillers nodig zijn. In zo’n geval kan de anticonceptiepil worden gebruikt om de menstruatie kunstmatig minder hevig te maken. Een goed gekozen homeopathisch middel kan echter op natuurlijke wijze en van binnenuit het verstoorde evenwicht herstellen.

Homeopathische middelen
Bij hevige krampende, koliekachtige pijn is Viburnum opulus (gemaakt van de Gelderse roos) zeer effectief. Meestal is de ongesteldheid te laat en te zwak, het wil niet echt doorzetten. Viburnum is ook een belangrijk geneesmiddel te voorkoming van miskramen, net als Sabina juniperus (de Zevenboom, een soort jeneverbes). Sabina past verder meer bij overvloedige bloedingen met grote hoeveelheden stolsels. Bij langdurige bloedingen met helderrood, vloeibaar bloed zonder veel pijnklachten, kies ik vaak voor Millefolium (het Duizendblad), dat ook bij neusbloedingen en bloedingen na de bevalling goed werkt. Bij hardnekkige menstruatiebloedingen zijn ook Senecio aureus (het Gulden kruiskruid) en Erigeron (de Canadese fijnstraal) goede alternatieven. Senecio is ook geschikt voor jonge meisjes bij wie de eerste menstruatie maar niet wil komen.

Premenstrueel Syndroom (PMS)
In de periode voorafgaand aan de menstruatie hebben veel vrouwen last van pijnlijke opgezette borsten, buikpijn, rugpijn, veel vocht vasthouden èn emotionele instabiliteit met prikkelbaarheid en somberheid. Al deze klachten samen worden Premenstrueel Syndroom genoemd. Er zijn een paar uitstekende homeopathische PMS-geneesmiddelen:
Sepia officinalis (de zeekat) wordt gebruikt als de stemmingswisselingen overheersen met geïrriteerdheid, huilen en de behoefte om alleen te zijn. Als de prikkelbaarheid gepaard gaat met een opgezwollen gevoel door het vasthouden van vocht, is Helonias dioica (de Gele duivelsbeet) vaak het beste geneesmiddel. Conium maculatum (de Gevlekte scheerling) wordt vooral gebruikt bij pijnlijke borsten voor de menstruatie en Stannum metallicum (tin) is weer een uitstekend middel bij premenstruele somberheid en een gevoel van lichamelijke slapte en uitputting.

Deze aflevering stond geheel in het teken van specifieke vrouwenklachten, hopelijk was het ook voor de mannen interessant om te lezen.

Homeopathie bij blaasontsteking

Iedereen die vaker last heeft van blaasontsteking herkent meteen de symptomen: pijn bij het plassen, váák moeten plassen, de urine ruikt niet fris en is troebel, soms zijn er ook klachten van misselijkheid en rugpijn. Bij hoge koorts, veel rugpijn en bloed bij de urine kan het zelfs uitlopen op een nierbekkenontsteking.

Iedereen die vaker last heeft van blaasontsteking herkent meteen de symptomen: pijn bij het plassen, váák moeten plassen, de urine ruikt niet fris en is troebel, soms zijn er ook klachten van misselijkheid en rugpijn. Bij hoge koorts, veel rugpijn en bloed bij de urine kan het zelfs uitlopen op een nierbekkenontsteking.

Bij een blaasontsteking (ook wel cystitis genoemd) zitten er te veel bacteriën in de blaas, meestal zijn dat colibacteriën vanuit de darmen. Het doorslaggevende verschil in lichaamsbouw tussen mannen en vrouwen zorgt ervoor dat vrouwen er veel vaker last van hebben dan mannen. Het uiteinde van de plasbuis bevindt zich nu eenmaal verder weg van de anus bij mannen, als dat bij vrouwen het geval is. Daarnaast wordt het ontstaan van een blaasontsteking bevorderd door vocht en kou, seksueel contact, darminfecties en verzakking van de baarmoeder. Meestal is een korte antibioticakuur (bv. Trimethoprim) voldoende om de bacteriën te doden en de ontsteking de kop in te drukken.

Voor wie vaak te maken heeft met een blaasontsteking en dus regelmatig antibiotica moet slikken, is het de moeite waard een aantal maatregelen te nemen die de steeds terugkerende klachten kunnen helpen voorkomen.

Cranberry
Regelmatig voldoende drinken bevordert de “doorstroming”, waardoor bacteriën minder kans krijgen zich in de blaas te vermeerderen. Goede hygiëne in het probleemgebied, zoals het gebruik van toiletpapier na de stoelgang van voren naar achteren in plaats van van achteren naar voren, is ook belangrijk. Daarnaast verkleinen een goede stoelgang met gezonde darmflora en het gebruik van vitamine C de kans op blaasproblemen.

De onbetwiste nummer één, echter, om blaasontsteking te voorkomen, is de cranberry, een veenbes die o.a. op Terschelling voorkomt. Cranberry behoort tot de familie van de heideplanten, waartoe ook de beredruif en de bosbes behoren, en bevat bestanddelen waarvan wetenschappelijk is vastgesteld dat ze met name de E.coli bacterie verhinderen om zich in de blaas te nestelen.

Homeopathie
Er zijn een aantal in de homeopathische praktijk veelgebruikte homeopathische middelen bij blaasontsteking, zoals Cantharis (gemaakt van de Spaanse vlieg, een helgroene kever). Het wordt gebruikt bij acute blaasklachten met brandende pijn. Het middel past bij gepassioneerde, dominante types.

Bij forsgebouwde vrouwen (type moederkloek) past een middel als Dulcamara (bitterzoetplant) beter, vooral als de blaasklachten zijn ontstaan na kouvatten en doornat worden.

Staphysagria (ridderspoor) schrijf ik vaak voor bij een geïrriteerde blaas door een catheter en na het vrijen; bij emotioneel snel geraakte mensen.

Natrium carbonicum wordt toegepast bij steeds terugkerende blaasontstekingen die gepaard gaan met een overgevoelige maag. Ongeduldige impulsieve mensen met een stressvol leven die constante aandrang voelen om te plassen zonder dat er sprake is van een infectie, kunnen veel baat hebben bij het middel Nux vomica (braaknoot). Een goedgekozen homeopathisch geneesmiddel (dat dus niet alleen past bij de symptomen maar ook bij de kenmerkende eigenschappen van de patiënt) kan wonderen verrichten in de beginfase van een blaasontsteking en kan bovendien de kans op terugkerende infecties een stuk verkleinen.

Homeopathie bij overgangsklachten

Valt het u ook op hoe prominent onderwerpen over ziekte en gezondheid in de media aan bod komen? Laatst in één journaal meldingen over een nieuwe opflikkering van SARS en de dreiging van oprukkende open tuberculose vanuit Oost-Europa én minister Hoogervorst zelf die, in een poging iets over alternatieve geneeswijzen te zeggen, enkele misplaatste uitspraken over homeopathie deed; dit laatste wekte sterk de indruk dat de aandacht afgeleid moest worden van het tegelijkertijd verschenen rapport over 800.000 medische missers per jaar. Het gaat hier om dezelfde minister die in januari de klachten over het kinkhoest-vaccin nog bagatelliseerde, terwijl in het pas verschenen rapport van de Gezondheidsraad wordt aangedrongen op een beter vaccin, juist in verband met de vele bijwerkingen.

Valt het u ook op hoe prominent onderwerpen over ziekte en gezondheid in de media aan bod komen? Laatst in één journaal meldingen over een nieuwe opflikkering van SARS en de dreiging van oprukkende open tuberculose vanuit Oost-Europa én minister Hoogervorst zelf die, in een poging iets over alternatieve geneeswijzen te zeggen, enkele misplaatste uitspraken over homeopathie deed; dit laatste wekte sterk de indruk dat de aandacht afgeleid moest worden van het tegelijkertijd verschenen rapport over 800.000 medische missers per jaar. Het gaat hier om dezelfde minister die in januari de klachten over het kinkhoest-vaccin nog bagatelliseerde, terwijl in het pas verschenen rapport van de Gezondheidsraad wordt aangedrongen op een beter vaccin, juist in verband met de vele bijwerkingen.

Menopauze
Al eerder publiceerden kranten en medische vakbladen een onderzoek waaruit bleek dat langdurig en ongecontroleerd gebruik van hormonen door vrouwen rond de menopauze (de overgang) meer kans op borstkanker en op trombose gaf dan aanvankelijk werd verondersteld. Overgangsklachten ontstaan door de natuurlijke daling van vrouwelijke geslachtshormonen, hetgeen tussen het 45e en 55e jaar leidt tot het eindigen van de maandelijkse menstruatie; dit geleidelijke proces kan gepaard gaan met veel onplezierige klachten zoals warmte-opvliegers met rood worden en transpireren, droogte van slijmvliezen, moeheid, slapeloosheid, hoofdpijn, neerslachtigheid etc. Voor vrouwen die geen hormonale preparaten willen (of mogen) slikken, zijn er een paar goede natuurlijke alternatieven.

Plantaardige hormoonvervangers
Momenteel ruim verkrijgbaar zijn producten die isoflavonoïden bevatten, dit zijn plantaardige oestrogeenachtige stoffen die het lichaam tijdens de overgangsjaren in balans houden. Deze isoflavonoïden worden verkregen uit planten van de peulvruchtenfamilie, met name soja en rode klaver. Net als bij een Aziatisch voedingspatroon met veel verse groente, granen en peulvruchten (waaronder veel soja) zien we bij gebruik van deze plantaardige hormoonvervangers de overgangsklachten afnemen (vooral de opvliegers) en het cholesterolgehalte licht dalen; waarschijnlijk is er ook een positief effect op botontkalking (osteoporose).Niet altijd is het toevoegen van isoflavonoiden medisch verantwoord,overleg daarom altijd eerst even met uw arts.

Homeopathische alternatieven
Puur homeopathische middelen voegen geen stoffen toe aan het lichaam maar prikkelen het eigen herstelvermogen.Het best werkt het vaak om bij overgangsklachten één zorgvuldig uitgekozen homeopathisch geneesmiddel te nemen dat precies past bij de individuele eigenschappen en klachten van de vrouw. Een dergelijke behandeling, in combinatie met soja- en klaverproducten, kan de kwaliteit van de overgangsjaren bij de vrouw enorm verhogen.

Bevalling

Homeopathie kan heel goed helpen om de bevalling minder pijnlijk en uitputtend te maken en emoties als angst, spanning en woede af te zwakken. Omdat de toepassing van homeopathische middelen in deze periode veel specifieke kennis vereist, kunt u het beste eerst overleggen met uw (homeopathische) arts, welke middelen voor u het meest geschikt zijn.

Homeopathie kan heel goed helpen om de bevalling minder pijnlijk en uitputtend te maken en emoties als angst, spanning en woede af te zwakken. Omdat de toepassing van homeopathische middelen in deze periode veel specifieke kennis vereist, kunt u het beste eerst overleggen met uw (homeopathische) arts, welke middelen voor u het meest geschikt zijn.Steeds meer verloskundigen zijn goed op de hoogte met de werking van homeopatische geneesmiddelen en passen ze zelf toe .

Homeopathie tijdens de bevalling
Veel plantennamen geven al aan dat ze vroeger vaak door vrouwen gebruikt werden bij problemen rond de bevalling: de Trillium bijvoorbeeld (de Amerikaanse boslelie, ook wel birth-root of geboortewortel genoemd) wordt homeopathisch toegepast bij bekkeninstabiliteit, de Aristolochia (letterlijk “betere bevalling”) wordt gegeven om de baring te bevorderen, net als de Caulophyllum (vrouwenwortel) en Secale cornutum (moederkoren).

Andere homeopathische toepassingen zijn Coffea (gemaakt van de koffiestruik) bij ondraaglijke baringspijn met enorme rusteloosheid, Cimicifuga (troszilverkaars) om de bevalling te vergemakkelijken en naweeën te voorkomen, Aconitum (monnikskap) bij acute angst en paniek, en Staphysagria (ridderspoor) bij klachten na keizersnede of tangverlossing.

Een goed homeopathisch middel om overmatig bloedverlies tijdens en na de bevalling te verminderen is Millefolium (duizendblad).

De kraamtijd
Vroeger, toen vrouwen na de bevalling lange tijd in bed moesten liggen, heette deze periode het kraambed. De kraamvrouw stond toen aan vele gevaren bloot zoals trombose en kraamvrouwenkoorts. Tegenwoordig is de kraamtijd een stuk korter door de goede medische (na)zorg. Niettemin kunnen er een aantal ongemakken en kwalen optreden die homeopathisch goed te behandelen zijn:

– bloeduitstortingen door lang en hevig persen bij de bevalling; hiervoor is Arnica (valkruid) het beste middel.

– obstipatie na de bevalling is goed te behandelen met Nux vomica (braaknoot) of Collinsonia (Canadese gruiswortel).

– een dreigende borstontsteking reageert vaak snel op Bryonia (witte heggerank).

– bij langdurige moeheid en depressie na de geboorte van een kind zijn er een aantal beproefde homeopathische geneesmiddelen zoals Helonias (gele duivelsbeet), Bamboe (vooral als er rugproblemen meespelen) en Sepia (inktvis).

Zwangerschap

Een belangrijke voorwaarde voor een goed verlopende zwangerschap is dat moeder en kind lichamelijk en emotioneel in evenwicht zijn. De natuurlijke situatie waarin de moeder geen alcohol en medicijnen gebruikt, niet rookt en waarin overmatig stressvolle situaties vermeden worden, levert de beste omstandigheden voor een gezonde zwangerschap en bevalling.

Een belangrijke voorwaarde voor een goed verlopende zwangerschap is dat moeder en kind lichamelijk en emotioneel in evenwicht zijn. De natuurlijke situatie waarin de moeder geen alcohol en medicijnen gebruikt, niet rookt en waarin overmatig stressvolle situaties vermeden worden, levert de beste omstandigheden voor een gezonde zwangerschap en bevalling.

Homeopathie
Homeopathische medicijnen zijn bij uitstek geschikt om eventuele problemen in de zwangerschap op een milde, snelle manier aan te pakken. Mits de homeopathsiche potentie hoog genoeg is (vanaf verduning D3 tot D6 en hoger) zijn deze middelen onschadelijk en versterken ze op natuurlijke wijze de weerstand van moeder en kind.
Een homeopathisch arts zal bij de keuze van homeopathisch geneesmiddel niet alleen naar de klacht kijken, maar ook naar opmerkelijke veranderingen bij de zwangere vrouw, zoals emotionele veranderingen, gevoeligheid voor warmte en kou, dorst en voedselvoorkeur of afkeer.

Zwangerschapsproblemen
Laten we een aantal problemen in de zwangerschap en de mogelijke homeopathische oplossing eens in vogelvlucht doornemen:

– zuurbranden: Robinia (acacia), enorm veel maagzuur, vaak gepaard gaande met hoofdpijn.

– slapeloosheid: Coffea (gemaakt van de koffiestruik), de gedachten kunnen maar niet tot stilstand komen.

– zwangerschapsbraken: Nux Vomica (braaknoot), vaak prikkelbare stemming en slecht slapen. Symphoricarpus (sneeuwbes, familie van de vlier), overgeven en afkeer (zelfs van de geur) van alle voedsel.

– emotionele veranderingen: Sepia (zeekat, een inktvis) bij prikkelbare stemming, en verhoogde gevoeligheid voor geuren en geluiden, behoefte aan zuur voedsel. Ignatia (Ignatiusboon) bij verdrietige stemming met enorme nervositeit en brok in de keel. Pulsatilla (wildemanskruid) bij wisselende stemmingen en snel (en veel) huilen, behoefte aan frisse lucht, afkeer van vet voedsel.< Volgende keer aandacht voor de homeopathische begeleiding van de bevalling en van de net moeder geworden vrouw en haar kind.

Homeopathie thuis
Bij drogist en apotheek zijn een aantal homeopathische geneesmiddelen verkrijgbaar als zelfzorgmedicatie bij zwangerschapsklachten; ook al zijn deze middelen volkomen veilig voor moeder en kind (vanaf verdunningen D3 tot D6 bevatten ze geen spoortje schadelijke stof meer), vraag toch uw huisarts of homeopathisch arts om advies voordat u in de zwangerschap iets inneemt.